ԱՂՏ

I. (ի, ից.) NBH 1-0044 Chronological Sequence: Early classical, 10c գ.ա. Աղային կամ աղի դարան, վայր, տեղի. որպէս թէ իցէ՝ աղուտ, աղտի: Ըստ յն. աղ, եւ աղի. ἄλς sal ... *Գումարեցան ʼի ձորն աղի, որ է ծով աղտից: Քաղաքք աղտիցն: Գնաց ʼի հովիտս աղտիցն: Բաժ աղտից, կամ տարազ պսակաց: Հարկանէր Յովաբ զձորն աղտից. Ծն. ՟Ժ՟Դ. 3: Յես. ՟Ժ՟Ե. 62: ՟Բ. Մնաց. ՟Ի՟Ե. 11: ՟Ա. Մակ. ՟Ժ՟Ա. 35: Սղ. ՟Ծ՟Թ. վերնագր: *Ճակատեցան ʼի ձորն աղտից: Եւ ʼի ձորն աղտից՝ ջրհորք, ջրհորք նաւթի. Ծն. ՟Ժ՟Դ. 8. 10: Իսկ Յհ. կթ. *Ընկալեալ պարգեւս զերիր մասն գեղաքաղաքին Կողբայ, եւ զաղտս նորին բովանդակաբարʼʼ. կամ է հանք աղի, եւ կամ հասք, կամ շրջակայ վայրք եւ գիւղք իբր ալէթ. կամ վիլայէթ: II. ԱՂՏ 2 (ոյ, ոց. եւ ի, ից.) NBH 1-0044 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 5c, 6c, 8c, 10c, 11c, 12c, 13c գ. ῤύπος sordes, σπίλος macula, ἱλύς limus, lutum, faex Անմաքուր ինչ շաղախիչ այլոց, եւ հետք նորա երեւեալ ʼի շաղախեալն. կեղտ. արատ. բիծ. ... եւ Գայռ. ցիխ. տիղմ. մրուր. ցեխ. ... *Սաստկացեալ աղտով եներկ զիս: Լուասցէ տէր զաղտն ուստերաց եւ դստերաց Սիոնի: Ոչ զմարմնոյ աղտն ʼի բաց ընկենլով. Յոբ. ՟Թ. 31: ՟Ժ՟Դ. 4: Ես. ՟Դ. 4: ՟Ա. Պետ. ՟Գ. 21: *Արտաքս վտարի ʼի ձեռն ականջացն աղտն որ ʼի նմանէ. Նիւս. բն. ՟Ի՟Բ. *Ո՞ւր են՝ որք ʼի տղմին թաւալին, եւ դուզնաքեայ աղտով մերով զուարճանան. Առ որս. ՟Ժ՟Դ: *Լի են աղտով (տղմոյ), եւ ʼի ջնջել աղտոյն եւ այլն. Ոսկ. յհ. ՟Ա. 23: *Թաթաւեալ եւ թաղեալ աղտովք. Եղիշ.: *Նախատինս աւելորդ աղտոյ իւրեանց զկրակն առնէին. Փարպ.: *Զոտս լուացի ʼի հնոյ աղտից. Շար.: *Ծածկեալ փոշւով եւ աղտիւ. Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ: Իբր աղտ հոգւոյ, կամ ախտ. մեղք. *Ի բա՛ց թօթափեսջիք զամենայն աղտ չարեաց. Ագաթ.: *Որ զոգւոցն մաքրեաց զերեսս յաղտոյ մեղացն. Պիտ.: *Սխրականութիւն աղտոց մեղանաց. Նար. ՟Ղ՟Գ: *Յորժամ յագահութենէ եւ յամենայն աղտոց սուրբ իցեն. Իսիւք.: *Մեղքն այնչափ աղտ եւ կեղտ կուտեն. Ոսկ. մ. ՟Բ. 12: ԱՂՏ. Աւելորդ մասունք հրահալելեաց. ժանկ. մրուր. կղկղանք. դիրտ. ... *Արճիճի աղտ ա՛ծ ʼի տակքն. Վստկ. ՟Մ՟Խ՟Ը: Բժշկարան.: *Նախ ընտրեսցէ իբրեւ արծաթ, զի աղտն այրեսցի. Ագաթ.: *Գոյ աղտ յոսկին քո՝ որով պարծիս. Վանակ. յոբ.: III. ԱՂՏ 3 (-) NBH 1-0044 Chronological Sequence: Early classical, 12c գ. χόριον կամ κόριον secundina, secundae Թաղանթ սաղմի կենդանեաց յարգանդի մօր, որպէս շապիկ կամ քօղք բնութեան. տղի ընկեր, տղայ. ... *Զաղտն ելեալ ʼի միջոյ իւրմէ, եւ զծնունդս զոր ծնանիցի, կերիցէ. Օրին. ՟Ի՟Ը. 57: *Ի ծնունդքն (քուռակի ձիոյ) զաղտքն մի՛ քարշեր. Վստկ. յ՟Ժ:

հայերեն բառարան (Armenian dictionary). 2013.

Look at other dictionaries:

  • ԲԻԺ — (բժոյ.) NBH 1 489 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 5c, 7c, 8c, 9c, 13c գ. λήμα, λημία gramia, lippitudo Գիճութիւն եւ աղտ աչաց՝ խառն ընդ արտօսր. աղտ թանձրացեալ զաչօք. աչքի աղտ, ճպուռ, ճպռոտութիւն. ... *Ի բաց բարձեալ յականէ… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԽՈՐՇ — I. (ի, ից.) NBH 1 0979 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 5c, 7c, 8c, 10c, 11c, 12c գ. κοίλωμα, κοῖλον cavitas, cavum, concavum σύγκλεισμα , συγκλιστόν clausura, conclusum ἁπόλοιπον reliquum νοσσιά nidus եւն. Խորութիւն իմն… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԿԵՂՏ — (ոյ կամ ի.) NBH 1 1082 Chronological Sequence: Early classical, 11c, 12c, 13c գ. κήλις, κηλίδος macula, ulcus, cicatrix. Աղտ. արատ. բիծ. իբր կեղ կամ սպի. (որպէս եւ յն. գիլիս, գիլի՛տօս. է կեղ, եւ կեղտ.) ... *Մեղքն այնչափ աղտ եւ կեղտ (յն. մի բառ)… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱՂԲՂԲՈՒԿ — ( ) NBH 1 0037 Chronological Sequence: Unknown date գ. ԱՂԲՂԲՈՒԿ կամ ԱՂԲԱՂԲՈՒԿ. Բառ անյայտ առ Գաղիանոսի. իբր աղտ պղնձոյ եւ այլոց իրաց. դիրտ. ... որպէս եւ ԱՂԲԸՂԲԸԿԻ ՀՈՒՆԴ. իբր անուն խոտոյ …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱՂՏԱՄՈՒՂՏ — ( ) NBH 1 0044 Chronological Sequence: 13c Տ. ԱՂՋԱՄՈՒՂՋ (որ աստի ծագի, իբր աղտ եւ մուղտ. կամ մութն.) *Իբրեւ օրն տարաժամեցաւ, եւ աղտամուղտ եղեն, գաղտուկ մուծին զնա աշակերտքն ʼի քաղաքն. Ոսկ. գծ …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱՂՏԵՂՈՒԹԻՒՆ — ( ) NBH 1 0045 Chronological Sequence: Early classical, 5c, 6c, 7c, 8c, 12c գ. ῤυπαρία, ῤύπος, ἁκαθαρσία sordes, immunditia, impuritas, ἁσχημοσύνη turpitudo աղտոտութիւն, մնտռութիւն. ... Աղտ. աղտութիւն. արատ. եւ աղտեղի եւ ամօթալի իրք, որք պղծեն… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱՂՏՈՒԹԻՒՆ — ( ) NBH 1 0045 Chronological Sequence: 8c գ. Աղտ. արատ. արատաւորութիւն. բիծ. ... *Ինծ լինի, որ վարուքն աղտութեան խայտաբղէտ զանձն առնէ. Նիւս. երգ …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱՆԼՈՒԱՆԱԼԻ — ( ) NBH 1 0157 Chronological Sequence: Unknown date, 10c, 13c ա. Զոր անմարթ է կամ դժուարին լուանալ եւ մաքրել. ... ἅπλυτος lauto difficilis, illotus *Զի՞նչ այնպէս անլուանալի, որպէս զկարմիր (որդան). զի եթէ իցեն մեղք ձեր իբրեւ զանլուանալի գոյնք, եթէ …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱՆԾԻՆ — (ծնի.) NBH 1 0166 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 6c, 7c, 8c, 11c, 12c, 13c ա. ἅγονος sine facto Անծնունդ. անծննդական. անզաւակ. ամուլ. ստերջ. անբեր. զաւակ կամ բերք չունեցօղ. ... *Ամենայն անպտուղ՝ բնաւ անծին. Ոսկ. ՟ա. թես.:… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱՆՄԱՔՐՈՒԹԻՒՆ — ( ) NBH 1 0202 Chronological Sequence: 6c, 7c, 10c գ. ἁκαθαρσία immundities, impritas Անսրբութիւն. պղծութիւն. աղտեղութիւն. աղտոտութիւն. աղտ. ... *Զսրբութիւնն մատնել յանմաքրութիւն. Յճխ. ՟Ը: *Անմաքրութեամբ ʼի նուէրսն. Պիտ.: *Են եւ այլ անմաքրութիւնք …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.