ԲԱՑ

I. (բացաւ, բացօք, ʼի բաց.) NBH 1-469 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 5c, 6c, 12c ա. Որպէս Բացեալ. անփակ. անծածկելի. ἁνεώγμενος, ἁποκεκαλύμμενος, ἁκατακάλυπτος apertus, revelatus բաց ... *Դուռն իմ բա՛ց էր ամենայն եկելոց: Եւ դուռն բա՛ց էր ինձ ʼի տէր: *Պատուհանք բա՛ց էին նմա: Բա՛ց էին ականջք ձեր, եւ ոչ լուարուք: Լինել բա՛ց աչաց քոց: Եղիցին աչք քո եւ ականջք քո բա՛ց ʼի խնդրուածս ծառայի քո: Որպէս գերեզման բա՛ց՝ է կոկորդ նոցա: Ամենայն աման բա՛ց, որ ոչ իցէ խփեալ: Որ զտեսիլ Աստուծոյ ետես ʼի քուն աչօք իւրովք բացօք: Տեսեալ աչօք բացօք զհրեշտակն Աստուծոյ: Աչօք բացօք ոչ զոք տեսանէր: Բացաւ երեսօք զփառսն տեառն իբրեւ ընդ հայելի տեսեալ. եւ այլն: *Բացօք երեսօք տեսանեմք. Եփր. ՟բ. կոր.: *Բազում անգամ բացօք աչօք ոչ տեսանեն. Ոսկ. ես.: *Բացաւ աչօք տեսանէին զյոյսն խնդալից. Եղիշ. ՟Է: *Բաց ունելով զկող. Անյաղթ բարձր.: *Թողին զքաղաքն ʼի բա՛ցʼʼ. այսինքն բացեալ. Յես. ՟Ը. 17: *Ի բա՛ց են դրունք ողորմութեան նորա. Եղիշ. հայր մեր.: *Որք աստ իբրեւ ʼի բանտի են յաղքատութեանն, նոցա ʼի բա՛ց է դուռն արքայութեանն. Մանդ.: *Թէպէտ եւ ʼի բա՛ց իցեն աչքն. Ոսկ.: *Աչքն Աստուծոյ ʼի վերայ այնպիսւոյն քաղցրութեամբ ʼի բա՛ց է: Զգլուխս ʼի բաց ունիմք առանց նիւթեղէն ծածկութից. Լմբ. սղ. եւ Լմբ. պտրգ.: *Թողեալ եմք ʼի բաց զբերան եւ զունկն մեր. Վրք. հց. ՟Ժ՟Բ: *Գտին զդուռն ʼի բաց. Հ=Յ. յուլ. ՟Ի՟Ա.: Իսկ Բացաւ գլխով՝ է Հոլանի, եւ Անամօթաբար. *Յաղօթս կայցէ կամ մարգարէանայցէ բացաւ գլխով առնուլ ձեռնադրութիւն. Սարկ. քհ.: Իսկ Եզնիկ. *Ոչ կարէ ակն բաց (կամ ակնբաց) ʼի ցամաք գործելʼʼ. նշանակէ կա՛մ բա՛ց ակն, կամ ʼի բացագոյն ցամաք: ʼԻ ԲԱՑԻ. ἑν ἁγρῷ in agro Յանդի. յագարակի. ʼի դաշտի, ʼի վայրի, ʼի բացօթեայ վայրս՝ հեռի ʼի բնակութեանց. բաց տէղ, դուրս տեղ. ... *Ի բացի եգիտ զնա: Որչափ եղեաք ընդ նոսա ʼի բացի: Բնակեալ են ʼի բացի: Ելին ʼի բանակէն, եւ թաքեան ʼի բացի: Լուան ամենայն զօրավարք զօրաց՝ որ էին ʼի բացի: Գոն մեզ գանձք ʼի բացի, ցորեան եւ գարի: Զխոտն որ այսօր ʼի բացի է. եւ այլն: մ. Ի ԲԱՑՈՅ. մ. Ի բաց ունելով կամ գոլով. *Առնու զձէթն աջ բթովն ʼի բացոյ. Մաշտ.: II. ԲԱՑ 2 (-) NBH 1-469 Chronological Sequence: Unknown date, 13c նխ. ԲԱՑ ʼԻ. որ գրի եւ ԲԱՅՑ ʼԻ. իբր ըստ յն. πλήν praeter Զատ, որիշ, արտաքոյ. բայց. միայն. թո՛ղ. ʼի զատ. ... *Չի՛ք ինչ զատեալ յինէն, բաց ʼի քէն: Եւ եղեւ երկիրն՝ փարաւոնի, բաց յերկրէ քրմացն: Ամենեքեան ցրուեցան՝ բաց յառաքելոցն. եւ այլն: Մերթ՝ որպէս Առանց. χωρίς sine *Իսկ որ բաց ʼի սոցանէ (այսինքն առանց առաքինութեանց) մտցէ յիմանալի ծովն, վիշտս մեծամեծս եւ աշխատանս կրեսցէ. Վրք. հց. ՟Գ: *Պատահումն, որ լինի եւ բացալինի՝ բաց յառաջիկայի ապականութենէն. Դամասկ.: III. ԲԱՑ 3 (-) NBH 1-469 Chronological Sequence: Early classical, 13c - ԲԱՑ, կամ ԲԱՑԱʼʼ. Իբրանպէտ նախդիր Արտ, արտա. այսինքն ի յ. որպէս ի յն. ἁπό . Տե՛ս ʼի բառն ԲԱՑԱՍԱՅՑ, իբր ʼի սայց, ʼի սոցանէ: ԲԱՑ. Մասնիկ բաղադրիչ եւ բարդիչ ʼի ձայնիցս՝ բա՛ց, եւ ʼի բաց, պէսպէս անշուք հելլենաբանութեամբ, որպէս տեսցի ʼի կարգիս: մ. ԲԱՑ ʼԻ ԲԱՑ. (01-0476) մ. Տե՛ս բացէ ʼի բաց. πόρρωθεν *Լապտերք հաստատեալք ʼի բարձունս, ամենեցուն որ անդր դիմեսցեն բաց ʼի բաց՝ երեւինʼʼ. յն. որոց ʼի բացուստ (եղելոցն). Ոսկ. ՟ա. տիմ.: ԲԱՑ ԿԱՑԵԱԼ. (01-0476) Իբր Ի բաց կացեալ, բացակացեալ. հեռացեալ. *Զբաց կացեալսն հեզութեամբ միաւորես. Պրոկղ. ի ղկ.:

հայերեն բառարան (Armenian dictionary). 2013.

Look at other dictionaries:

  • ԱՆ՝Ի ԲԱՑ ԲԱՌՆԱԼԻ — ( ) NBH 1 0153 Chronological Sequence: Unknown date, 6c, 8c ա. ԱՆ ʼԻ ԲԱՑ ԲԱՌՆԱԼԻ. Զոր ոչ լինի ʼի բաց բառնալ. եւ անկապտելի. *Զան ʼի բաց բառնալի եւ ահաւոր կրճիմն. Պիտ.: *Նոյն պատուիրան է ան ʼի բաց բառնալի, եւ նոյն սպառնալիք. Լծ. ածաբ.: *Որոյ… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱՆ՝Ի ԲԱՑ ԴՆԵԼԻ — ( ) NBH 1 0154 Chronological Sequence: 8c, 14c ա. ԱՆ ʼԻ ԲԱՑ ԴՆԵԼԻ. Որ ոչ ʼի բաց դնի. անփոփոխ. *Ունակութիւն՝ աստուածատեսակօք եւ ան ʼի բաց դնելի հաստիւք. Դիոն. երկն.: եւ Ոսկիփոր …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԲԱՑԱԼԻՆԻՄ — (բաց եղեալ.) NBH 1 470 Chronological Sequence: 6c, 8c ἅπειμι absum, ἁπογίνομαι recedo Ի բացեայ լինել, ʼի բաց գնալ, հեռանալ. չգտանիլ ներկայ. *Պատահումն, որ լինի, եւ բացալինի՝ առանց ենթակային ապականութեան. Պորփ.: *Որակութիւն լինի եւ բացալինի առանց… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • Ի — I. ( ) NBH 1 0841 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 5c, 6c, 7c, 8c, 10c, 11c, 12c, 13c, 14c նախդիր տրական հոլովոյ որպէս Առ. յ. ց. միայն ՛ի սկզբան բառից բաղաձայն տառիւ հաւելոց. εἱς, ἑπί, πρός in, ad. *Դարձաւ առ նոյ ʼի տապան… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԲԱՑԷ — ( ) NBH 1 475 Chronological Sequence: Early classical, 8c, 10c, 12c մ. ԲԱՑԷ. Ի ԲԱՑԷ. Ի բաց, ʼի բացեայ, մեկուսի, հեռի. πόρρω, μακρός longe, remotus եւ բայիւ ἁφίστημι, ἁφίσταμαι amoveo, absto հէռու. ... *Բացէ ʼի նմանէն տրոհեալ. Յհ. կթ.: *Բացէ ʼի… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԹՔԱՆԵՄ — (թքի, թո՛ւք, թքեալ.) NBH 1 0824 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 8c, 12c, 13c չ. եւ ն. πτύω, ἑμπτύω spuo, despuo, conspuo, inspuo, sputo Թուք ʼի դուրս տալ, եւ արկանել ʼի վերայ այլոյ. թքնել. թիւքիւրմէք. *Եթէ հօր իւրոյ… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ՔԱՋ — (ի, աց.) NBH 2 0981 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 5c, 6c, 8c, 10c, 12c, 13c ա. δυνατός, ἁνδρείος potens, virtilis եւն. եւ բայի ἁνδρίζομαι viriliter ago, in virum evado. Ուժեղակ՝ առաւել աջով. աջող. աջողակ ուժով. կորովի.… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԲԱՑԸՆԿԵՑԻԿ — ( ) NBH 1 476 Chronological Sequence: Unknown date, 6c, 8c, 13c, 14c ա. ԲԱՑԸՆԿԵՑԻԿ, Ի ԲԱՑ ԸՆԿԵՑԻԿ. ἁποβεβλήμενος abjectus Ի բաց ընկեցեալ. մերժեալ. լքեալ, յետնեալ, խոտան, անարգ. երեսէ ձգած, մէկդի ձգած. *Կին ... դռնապան՝ բացընկեցիկ, եւ ոչ միոյ բանի …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԲԱՑՈՒՍՏ — (կամ ի բացուստ.) NBH 1 476 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 10c, 11c, 12c մ. ԲԱՑՈՒՍՏ կամ Ի ԲԱՑՈՒՍՏ. Ի հեռուստ, ʼի հեռաստանէ. հեռւանց. ... *Տեսեալ զնա ʼի բացուստ, ոչ ծանեան. Յոբ. ՟Բ. 12: *Բացուստ միայն բանիւ ʼի կեանս դարձոյց …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ՈՍՏՆՈՒՄ — (տեայ, տուցեալ.) NBH 2 0523 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 6c, 11c, 12c չ. ἄλλομαι, πηδάω, σκαίρω , σκιρτάω salio, salto, exsilio եւ այլն. որ եւ ՈՍՏՉԻՄ, ՈՍՏԱՆԻՄ. Որպէս ոստ ի դուրս ցցուիլ. ի վեր կամ ի դուրս կամ ի բաց վազել …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.