ԲԱՑԱՐՁԱԿ

(ի, աց.) NBH 1-473 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 5c, 6c, 10c, 11c, 13c, 14c ա. ἁπόλυτος absolutus, ἁναπεπτάμενος patens, expansus, ἁχανής valde hians, non tectus, vastus Բաց եւ արձակ. անփակ. անամփոփ. ընդարձակ. եւ Համարձակ. ազատ. անարգել. անխափան. *Բացարձակ է (յայսմ վայրի) որդւոյ անուն, եւ առանց ունելոյ ինչ (յատկացուցիչ). Առ որս. ՟Է: *Աչացն բացարձակ եւ տարա՛ծ են ներգործութիւնք: Անզգամացն զգայութիւնքն առանց պահպանութեան բարձեալ թողեալ է եւ բացարձակ ընդվայր: Մինչեւ ցձեղուն՝ վերնատուն բացարձակ թողեալ. Փիլ.: *Սարրայ (նշանակէ) իշխան, որ է բացարձակ եւ անփակ. Վրդն. ծն.: *Բա՛ց ինձ բարեգութ զանսահման ողորմութեան բացարձակ դրունսդ. Բենիկ.: *Պատկեր (բարառնութեան՝ լիցի) համառօտ եւ բացարձակ եւ վճարեալ յամենայն մանուածոյ եւ ձեւոյ. Պիտ.: *Բացարձակ փայլմամբ՝ հոգւովն երգեն. Շար.: *Բարձր՝ բացարձակ բառ է. Ի գիրս խոսր.: *Բացարձակ անուն է (ըստ քերականաց), որ առանձինն իմանի: Բացարձակ ասին, որպէս՝ Աստուած, հրեշտակք, հոգիք, միտք, բան. Երզն. քեր. եւ Նչ. քեր.: Տե՛ս եւ ԲԱՑԱՐՁԱԿԱԿԱՆ. *Յայտնէ զբացարձակ խօսս Կարապետինʼʼ. այսինքն զհամարձակախօսութիւնն. Ոսկ. յհ. ՟Ա. 16: Իսկ Պտմ. աղեքս. *Կայր աշտարակ բացարձակʼʼ. այսինքն բարձր կամ մեծ, հայի եւ ʼի յաջորդ նշ: ԲԱՑԱՐՁԱԿ. ἁπέχων distans, μηκίστος longisimus, longinquus Բացակայ, ʼի բացեայ, հեռաւոր. եւ բացաձիգ. երկայնաձիգ. *Զի էր տեղին կարի բացարձակ ʼի նոցանէն. ՟Ա. Մակ. ՟Ը. 3: *Ի բացարձակ օտարաշխարհեայ քաղաքաց. Պիտ.: *Ելք երկոտասան աղբերացն ... ʼի բացարձակ տեղիս ծաւալեալ. Փարպ.: *Ի բացարձակ տեղեացն բերէին զհիւանդս: Ի բացարձակ վայրաց եկեալ էին առ նաʼʼ. յն. մի բառ, ʼի հեռուստ. πόρρωθεν a longe Ոսկ. մտթ.: *Այդչափ ʼի բացարձակ ճանապարհաց առ մեզ եկեալ էք. Վրք. հց. ՟Ի: *Որք զուռկանսն արկանիցեն, զատեալք բացարձակք յիրերաց կան ... բացարձակքն յիրերաց կան ... բացարձակքն տակաւ ʼի միմեանս մօտին. Սեբեր. ՟Գ: *(Երկչոտք վարին) հեռաձգութեամբքն եւ բացարձակօքն միշտ. քանզի աղեղնաւորութիւնք՝ վատասրտացն եւ անարեացն առանձին նահատակութիւն է: Ձայնք մարդկան ʼի բացարձակ առաքեալք՝ բնաւորեալ են տկարանալ. Փիլ. լին. եւ Փիլ. ՟ժ. բան.: *Եւ է բացարձակն՝ մի ըստ այնմ, զի ոչ տեսանի, բայց ʼի հեռուատ հաւատով իմանի. իսկ միւսն՝ բացարձակ ձայնիւ լսի. Երզն. քեր. եւ Նչ. քեր.: մ. ԲԱՑԱՐՁԱԿ. մ. ἁπολύτως absolute, solute, libere Արձակաբար, առանց ամփոփելոյ, պարզաբար, եւ ազատաբար. եւ Մեծաքայլ. *Ի բացարձակ ասելոյն՝ յայտնի՛: Բացարձակ ասէ, թէ կոյսն յղասցի. Գէ. ես.: *Բացարձակ եթող զերանութիւնն ʼի վերայ հաւատացելոց: Յովանակն զհետ մօրն երթայր բացարձակ. Տօնակ.: *Ի գնացսն է՛ զի բացարձակ քայլեն (կենդանիք), եւ է՛ զի մանրաքայլս. Նչ. քեր.:

հայերեն բառարան (Armenian dictionary). 2013.

Look at other dictionaries:

  • ԲԱՑԱՐՁԱԿԱԿԱՆ — (ի, աց.) NBH 1 474 Chronological Sequence: 6c ա. ἁπολελύμενον absolutum Նոյն ընդ Բացարձակ՝ ըստ քերականաց. այսինքն այնպիսի անուն, որ չունի յարաբերութիւն առ այլ՝ իբր հակադրեալ ընդ հաղորդական, կամ ընդ ածանցական, եւ ընդ թուական անուանս. *Դասական,… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ՏԱՐԱԾ — (ի, ից.) NBH 2 0852 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 6c, 7c, 8c, 11c, 12c, 13c ա. ἁναπεπτάμενος patens, expansus ἀπλός simplex եւ այլն. Ի տար ածեալ, կամ տարեալ ածեալ. այսինքն տարածեալ. սփռեալ. ծաւալեալ. պարզեալ. բացարձակ.… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱԶԱՏ — (ի, աց կամ ից.) NBH 1 0004 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 6c, 7c, 8c, 9c, 10c, 12c ա. ἑλεύθερος , liber, εὑγενής , nobilis, generosus. Նոյն եւ պրսկ. տճկ. ազատ, էզատ, ազատէ Անկախ զայլմէ, որպէս որ չէ ընդ այլով իբրեւ ծառայ.… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱՄԵՆԱՎՍՏԱՀ — ( ) NBH 1 0067 Chronological Sequence: 10c ա. Ամենայնիւ վստահելի. անկասկած. հաւատարիմ. եւ համարձակ. բացարձակ. *Խնամող ուղեկից ամենավստահ: Ամենավստահ կառավարութեամբ (ընդ օդս): Շառաւիղս ամենավստահս ʼի խոնարհ առաքեալ. Նար. գանձ եկեղ. եւ Նար. հոգ. եւ …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱՆՆԻՇ — ( ) NBH 1 0211 Chronological Sequence: 10c ա. Որ չունի զնիշ, կամ զնշանակութիւն ինչ. անյայտ. անորոշ. *Առաջինն իբր բացարձակ իմն էր, եւ աննիշ բառ. Ի գիրս խոսր …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԲԱՑԱՁԱՅՆԵՄ — (եցի.) NBH 1 471 Chronological Sequence: Unknown date, 10c, 12c ն. ἑκφωνέω exclamo, pronuntio, exprimo Բացարձակ կամ յայտնի ձայնիւ կարդալ. գոչել. վերաձայնել. *Բացաձայնեսցուք երգողաբարբառ բարեբանութիւնս. Նար. խչ.: *Յանգումն բացաձայնելոցն… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԲԱՑԱՁԱՅՆՈՒԹԻՒՆ — ( ) NBH 1 471 Chronological Sequence: 12c գ. Պարզապէս եւ բացարձակ կոչումն. պարզ կամ լոկ ասութիւն. *Ոչ ասաց բացաձայնութեամբ, թէ երանի՛ է աղքատաց, այլ՝ զխտրոցն ʼʼի մէջ ած, թէ հոգւով. Լմբ. սղ.: եւ Լայնաբար կամ պիտակաբար ասութիւն. impropria dictio… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԲԱՑԱՍԵՄ — (ասեցի, սեա՛. կամ ասացի, ասա՛.) NBH 1 472 Chronological Sequence: Unknown date, 6c, 8c ն. ἁπόφημι, ἁπόφαινω enuncio, effero, manifesto, declaro, pronuncio, assero, statuo, decerno Բացարձակ ասել, յայտնի ասել, յայտնել, բացատրել. վճռել. վճիռ հատանել …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԲԱՑԱՍՈՒԹԻՒՆ — ( ) NBH 1 472 Chronological Sequence: 6c, 7c, 10c, 13c գ. որ եւ ԲԱՑԱՍԱՑՈՒԹԻՒՆ. Երբեմն՝ որպէս ἁπόφανσις enunciatio, pronuntiatio, sententia Բացաձայնութեամբ արտասանութիւն. բան բացարձակ. վճիռ. դատակնիք. *Խրատն է բան բացասութիւն գլխաւորեալ,… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԲՆԱԿԷՏ — (կիտի.) NBH 1 496 Chronological Sequence: 11c, 13c գ. Բուն եւ տիրապէʼʼ կէտ. այսինքն կէտ աւարտեալ. վերջակէտ. *Եւ են հանգամանք բնակիտիս, մի՝ ըստ բացարձակ ձայնի. եւ միւսն՝ յորժամ ʼի միջին կիտին հանգիստ առնուցու՝ երթեալ ʼի ստորակիտէն. Մագ. քեր. եւ… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.