ԳԻՐ

(գրոյ, ով, ոց, ովք.) NBH 1-0558 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 5c, 6c, 7c, 8c, 10c, 12c, 13c գ. (լծ. Վր. ծէրիլի, հյ. ծիր, գիծ, քերումն.) γράμμα, γραφή, χαρακτήρ littera, character Տառ դրոշմեալ. նշանագիր. արձանագիր. դրամագիր. գրուած որպիսի եւ իցէ. որպէս եւ կտեալն ʼի մարմին. ... (սանս. կիր. է ձայն, հնչումն.) *Եւ գիրն աստուծոյ դրոշմեալ ʼի տախտակսն. Ել. ՟Լ՟Բ. 16: *Ոչ կարէին զգիրն ընթեռնուլ. Դիոն. ՟Ե. 7. եւ այլն: *Կա՛ զգիր քո: Ո՞յր է պատկերս այս կամ գիր: Նորոգութեամբ հոգւոյն, եւ ոչ հնութեամբ գրոյն. եւ այլն: *Յունարէն եւ դաղմատերէն եւ եբրայեցերէն գրով. Ղկ. ՟Ի. 24: *Ոչ գոյ հնար, որք ոչ ճանաչեն զգիրս, ընթեռնուլ զմատեանս. Կլիմաք. *Պարսկականաւն վարէին գրով: Հոգալ զգիր դպրութեանն հայոց: Կերպաձեւեալ զգիրն առ ձեռն պատրաստ մեսրոպայ. Խոր. ՟Գ. 52. 53: *Գրեալ ոսկեղէն գրով. Փարպ.: *Եւ գիր կտրեալ մի՛ առնիցէք ʼի ձեզ. Ղեւտ. ՟Ժ՟Թ: 28: *Կիկրոփս արար զգիրն յունաց, զոր ոմանք զկադմոս ասեն: Դրոշմեցին նախ ʼի վերայ տախտակի, եւ ապա ʼի վերայ քարտիսի: Գիր ասի, վասն զի գերելով կամ քանդակելով իմն գաղափարի: Ի կնիք մատանւոյ զգծեալ գիրն ընդունի մոմն. եւ այլն. Երզն. քեր.: *Մինչեւ ցսա զոլոմպիադայն գիր գտաք. Եւս. քր. ՟Ա: *Խնդրէին ʼի մանտեանսն ʼի գիրս հարցափորձիցʼʼ. այսինքն ʼի յիշատակագրութիւնս. ՟Բ. Մնաց. ՟Բ. 13: *Եւ ականս գրոյ ʼի գործ վակասինՄ. յն. քանդակ կամ դրուագ. Ել. ՟Ի՟Ե. 7: *Յորժամ հանաւ գիրն (այսինքն գիծն) բոլորակ. Շիր.: ԳԻՐ. ἑπιστολή epistola, litterae որպէս Ողջունագիր. նամակ. թուղթ. հրովարտակ. բարեւագիր. ... *Եկն նմա գիր յեղիայէ մարգարէէ. ՟Բ. Մնաց. ՟Ի՟Ա. 12: *Գրեցին գիր ասորերէն (այսինքն ասորի գրով զթուղթն). ՟Բ. Եզր. ՟Դ. 7: *Ընկալեալ Արշակայ Մեծի զգիրն. Խոր. ՟Ա. 8: *Ընթերցան զգիրն պաղատանաց աշխարհին հայոց. Եղիշ. ՟Գ: *Գիր սիրոյ, կամ հրամանի, կամ թախծանց: Գրեալն էր ʼի գիրս վասն մեր: Էր ʼի գիրս ասացեալ. եւ այլն. Շ. թղթ.: *Ետուն նմա գիր վկայութեան, զի անծանօթ էր այրն. Ոսկ. գծ.: ԳԻՐ, կամ ԳԻՐՔ. βίβλος, βιβλίον liber, libellus Գրեան, գրեանք. մատեան աստուածաշունչ, կամ արտաքին. քիթապ, քիւթիւպ, կէրիտէ, կէրտիտ. եբր. սէֆէր. (յորմէ սոփեր). *Այս է գիր արարածոց: Գրեա՛ զայդ առ ʼի յիշատակ ʼի գիրս: Գիր ուխտին, կամ օրինաց: Վասն այնորիկ ասի ʼի գրի, պատերազմ տեառն եւ այլն. Թուոց. ՟Ի՟Ա. 14: *Գիրք ծննդեան Յիսուսի Քրիստոսի: Գիր կամ դպրութիւն կենաց: Ի գիրս սաղմոսաց, մարգարէից: Ետուն նմա գիրս զԵսայեայ մարգարէի: Եբաց զգիրսն: Խփեալ զգիրսն՝ ետ զպաշտօնեայս: Կայ իսկ ʼի գրի. եւ այլն: *Որդւոյ անուամբ մեծարեաց զնա գիր. Խոր. ՟Ա. 3: *Բազում անգամ գրովք զօրէնս գրոց լուծանեմք. Լմբ. սղ.: ԳԻՐ ԱՌՆԵԼ, ՀԱՆԵԼ, ՀԱՍՏԱՏԵԼ. իբր Գրել. գրով դրոշմել կամ հրատարակել զբան, եւ այլն: *Գիր առնէր, եւ ʼի հրատարակս տայր տարածանել: Գիր հաստատել. եւ այլն. ՟Գ. Մակ. ՟Բ. 14: *Գիր հանցէ ձեռամբ իւրով, թէ աստուծոյ եմ ես. Ես. ՟Ի՟Դ. 5: *Գիր առնելով, եւ պահպանակս հմայականս. Կանոն.: Ի ԳԻՐ ԱՐԿԱՆԵԼ, ՀԱՆԵԼ. Ի ԳՐԻ կամ ԶԳՐԻ ՀԱՐԱՆԵԼ. Գրել. արձանագրել. մատենագրել. գիր անցընել. ... *Գումարեա՛ զամենայն (զմեղսդ), եւ ʼի գիր ա՛րկ: Եթէ դու գրեսցես, աստուած ջնջէ. իսկ եթէ դու ոչ գրեսցես, աստուած ʼի գիր արկանէ. Ոսկ. մ. ՟Բ. 16: *Կնքեալ զնա՝ հրամայէ քահանայիցն ʼի գիր հանել զնա եւ զռաաջնորդն (զկնքահայրն) նորա. Դիոն. եկեղ.: *Եւ ʼի գրի հարեալ՝ մի ըստ միոջէ այսպէս պատմէ. Եւս. քր. ՟Ա: *Պատշաճ համարեցայ ʼի գրի հարկանել. Խոսր. պտրգ.: *Կամիմք ʼի սկզբանէ զթագաւորսն Մակեդոնացւոց զգրի հարկանել. Սամ. երէց.: Ի ԳԻՐ կամ ԸՆԴ ԳՐՈՎ ԱՆԿԵԱԼ, եւ ԼԻՆԵԼ. Անցանել ʼի կարգ արձանագրութեան. ... *Ոչ արժանաւորեցաւ մեծատունն ընդ աղքատին (ղազարու) ʼի գիր անկանել, ըստ մարգարէին, ընդ արդարս քո մի՛ գրեսցին. Կիւրղ. ղկ.: *Բան է ʼի գիրս անկեալ յըստ մովսիսեանն աշխարհագրութեան. Փիլ. ՟ժ. բան.: *Երախայացուցանէ զնոսա՝ գրելով զանուանս նոցա, ըստ որում ասէ ընթերցուածք վարդապետութեան եւ ʼի գիր անկելոց. Տօնակ.: *Ի գիր անկեալ, այսինքն (առ ʼի) կնիք առնուլ. Լծ. կոչ.: *Զնշանակելն գոլ, եւ զընդ գրով անկեալ. Անյաղթ պերիարմ.: *Քանզի ընդ գրով չեն կրօնք (աղանդաց), երբեմն զայս ասեն. եւ այնու խաբեն, եւ երբեմն զայն. Եզնիկ.: ԶԳՐՈՎ կամ ԶԳՐՈՎՔ ԳԱԼ. Դեգերիլ ʼի գիրս, կամ յածիլ. *Հրամայեաց հանապազ զգրով գալ, եւ աղօթից ստէպ կալ. Խոսր. պտրգ.: *Զգրովք հարցն եկեալ՝ ծանօթս կացուցից. Յհ. կթ.:

հայերեն բառարան (Armenian dictionary). 2013.

Look at other dictionaries:

  • ՔԱՌԱԳԻՐ — (գիր, րաց.) NBH 2 0991 Chronological Sequence: 10c ա. Չորեքդրեան. չորիւք տառիւք բաղկացեալ. որպէս է յեբր. բացարձակ անունն Աստուածոյ՝ էհւհ. այսինքն էհովահ կամ եօվա. եւ ʼի մեզ՝ Որ էն. նոյնպէս եւ անուանք միոյ միոյ յերից անձանց, Հայր, Որդի, Հոգի. որոց …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ՁԵՌԱԳԻՐ — (գրի, եւ ոյ.) NBH 2 0150 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 7c, 8c, 10c, 11c, 12c գ. ՁԵՌԱԳԻՐ կամ ՁԵՌՆԱԳԻՐ. χειρόγραφον chirographum, manuscriptum ὐπογραφή subscriptio. (իսկ ածակ. χειρόγραφος manuscriptus ). Ձեռամբ գրեալ կամ… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • Ա — ( ) I. NBH 1 0001 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 14c մջ. Ա՛. Ա՛յ, ո՛վ. է՛յ. եա՛, հա՛, պրէ. *Ա՛, դու աստուած իմ ես. Ոսկիփոր.: *Ա՛ թշուառական. Ճառընտ.: մջ. Ա՛ Ա՛. մջ. Oimoi, Hei mihi! եբր. ա՛ա՛: Ո՛ո՛. ո՛հ ո՛հ. օ՛օ՛, ա՛յ ա՛յ …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԼՈՒՍԱԳԻՐ — ( ) NBH 1 0902 Chronological Sequence: 15c գ. ԼՈՒՍՆԱԳԻՐ կամ ԼՈՒՍԱԳԻՐ. Գիր նշանակ աւուրց նորոյ լուսնի. *Ի հայոց թուին ՟Ռ՟Կ՟Ղ. լուսնագիրն ՟Գ. եւ լրման գիրն ՟Ժ՟Ը, գիր շաբաթուն ՟Ե էր: Լուսագիր այսպէս արա՛. կալ լուսադիր տարւոյն. ՟Դ թիւ ʼի բա՛ց առ. որ… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԼՈՒՍՆԱԳԻՐ — ( ) NBH 1 0902 Chronological Sequence: 15c գ. ԼՈՒՍՆԱԳԻՐ կամ ԼՈՒՍԱԳԻՐ. Գիր նշանակ աւուրց նորոյ լուսնի. *Ի հայոց թուին ՟Ռ՟Կ՟Ղ. լուսնագիրն ՟Գ. եւ լրման գիրն ՟Ժ՟Ը, գիր շաբաթուն ՟Ե էր: Լուսագիր այսպէս արա՛. կալ լուսադիր տարւոյն. ՟Դ թիւ ʼի բա՛ց առ. որ… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ՏԱՌ — (ի, ից.) NBH 2 0847 Chronological Sequence: Unknown date, 6c, 10c, 11c, 12c, 13c գ. στοιχείον, εία elementum, ta Տարր. նախկին նիւթ զգալեաց. ... *Արդեօք չորք տառքդ ամենեցո՛ւն են, թէ բնութիւն ինչ առանձինն: Ստուգաբանեալ զտառս՝ լինի տարր. վասն զի… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ՔԵՐԹՈՂՈՒԹԻՒՆ — ( ) NBH 2 1004 Chronological Sequence: Unknown date, 6c, 11c, 13c գ. ποίησις poesis. իտ. poesia ποιητική poetica, ce. որ եւ ՔԵՐԹՈՂԱԿԱՆՈՒԹԻՒՆ, ՔԵՐԹՈՒԹԻՒՆ. այսինքն Կերտողութիւն չափաբերական բանից. բանաստեղծութիւն. (յն. բի՛իսիս այսինքն առնելութիւն.) …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱՆԳԻՐ — ( ) NBH 1 0126 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 5c, 6c, 8c, 12c, 13c ա. ἅγραφος, ον non scriptus, um Որ ինչ չէ գրեալ ի սուրբ գիրս կամ յարտաքինս. չանցեալ ʼի գիր. աւանդութեամբ հասեալ. ʼի բնէ յայտնի. չիգրած. ... *Օրէնս անգիրս:… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱՆԴԱՐՁ — I. (ի, ից.) NBH 1 0131 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 5c, 6c, 7c, 8c, 9c, 10c, 11c, 12c, 13c, 14c ա. ἁμετανόητος animum mutare nescius, impoenitens որ եւ ԱՆԴԱՌՆԱԼԻ. Անզեղջ. յամառ. անփոփոխ ʼի չարեաց. դարձի չեկօղ. ... *Վասն… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱՊԱՀԱՐԱԶԱՆ — (ի.) NBH 1 0271 Chronological Sequence: Early classical գ. ԱՊԱՀԱՐԱԶԱՆ ԱՊԱՀԱՐԶԱՆ, ἁποστάσιον repudium Արձակումն կնոջ յառնէ ըստ կերպի հին օրինաց, կամ այլազգեաց. (իբրու մեկնիլ ʼի հարազատ առնէ կամ ʼի հարսնէ) .... Տե՛ս եւ ԱՐՁԱԿՈՒՄՆ. Տացէ նմա գիր… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.