ԶԳԱԼԻ

(լւոյ, լեաց.) NBH 1-0724 Chronological Sequence: Unknown date, 6c, 12c ա.գ. αἱσθητός, -όν sensibilis, -le գրի եւ ՍԳԱԼԻ, իբր Ըսգալի. Անկեալն ընդ զգայութեամբք. զոր լինի զգալ միով ʼի զգայարանաց. երեւելի. նիւթական. մարմնաւոր. զգալու, աչքի տակ ընկած բան. ... *Զգալի երկինս, եւ իմանալին: Զգալի լոյս: Ամենայն զգալւոյ նմանութիւն սկիզբն ունի զիմանալին ʼի բնութեան ցուցակ: Արտաքոյ զգալեացն՝ անտեսանելի եւ իմանալի պատճառ. Փիլ.: *Ամենայն որ մարմին է, զգալի է. եւ որ անմարմին է, իմանալի է. եւ զգալի այն ասի՝ որ ընդ զգայարանացս ʼի ներքոյ անկանի, կամ ընդ ամենեքումբք, կամ ընդ ոմամբք, կամ ընդ միոյ. Շ. թղթ.: *Եւ զգալի տարերց քառից: Իմանալեաց եւ սգալեաց. Շար.: ԶԳԱԼԻ. որպէս Զգացօղ, զգայուն. կամ զգայարան. *Համարելով՝ թէ զգալի է արեգակն եւ բանաւոր: Ո՛չ եթէ զգալեաւ տեսանին. Լմբ. սղ. եւ Լմբ. ժղ.: *Անմատոյց լուսով, այսինքն որ ոչ զգալիւք (այսինքն զգալեւք, զգալեօք) պարփակի, եւ ոչ մտաց իմանի. Շ. բարձր.: *Զհոգւոյն քաղցրացուցանելով սրբութեամբ զգալիսʼʼ. (զզգացօղ կարողութիւնս). Խոր. վրդվռ.:

հայերեն բառարան (Armenian dictionary). 2013.

Look at other dictionaries:

  • ԶԳԱԼԱՊԷՍ — ( ) NBH 1 0724 Chronological Sequence: Unknown date, 6c, 10c, 13c, 14c մ. ԶԳԱԼԱՊԷՍ αἱσθητῶς sensibiliter որ եւ ԶԳԱՅԱՊԷՍ. Զգալի օրինակաւ. մարմնապէս. նիւթապէս. զգալով. զգալի լինելով եւ զգայութեանց. *Զգալապէս գործեն (մարմինք). Փիլ. նխ. ՟ա.: *Զգալի… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • Զ — I. ( ) NBH 1 0708 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 6c, 7c, 8c, 10c, 11c, 12c, 13c Տառ բաղաձայն, եւ այն կիսաձայն ըստ բզզանաց մեղուաց՝ մանաւանդ յառաջ քան զբաղաձայնս. զորօրինակ՝ զմարդ, զնա. որ գրի եւ զընա, իբր ըզընա. զի միշտ… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ՃԱՇԱԿԵԼԻ — (լւոյ, լեաց.) NBH 2 0171 Chronological Sequence: Early classical, 7c, 8c, 10c, 12c ա. Ուտելի. զգալի. եւ Կերօղ. ճաշակօղ. *Զառ մեզ պատուականն, եւ սակաւուց ճաշակելիս. Խոր. ՟Բ. 78: *Զգալի լոյս ճառագայթեալ յաչս՝ զարեգակնն աչից մերոց ճաշակելի առնէ. Լմբ …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ՔԱՆԻՕՆ — ( ) NBH 2 0980 Chronological Sequence: Early classical, 6c, 10c, 12c, 14c ա. ՔԱՆԻՕՆ կամ ՔԱՆԻ՛ՕՆ. Որ ըստ յն. ասի, Ո՞ր, ո՞ր այն. τίς; τίνες qui, quaenam? Քանի՛ արդեօք. ո՞րքան. ո՛րչափ. որպիսի՛ (ո՛չ կազմի ʼի Քանի՛ եւ օ՛ն. այլ ʼի Քանի՞, քանեաւն,… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱԶԴԵԼԻ — (լւոյ, լեաց.) NBH 1 0009 Chronological Sequence: Early classical, 7c ա. Զգալի. երեւելի. *Ազդելի եւ սահմանելի տարերցս: Ազդելի աշխարհ. Վեցօր. ՟Ա. ՟Բ: Եւ զգայուն. *Ի մարմինս ազդելիս: Շնչաւորս եւ ազդելիս. Յճխ. ՟Ժ՟Ե: Վեցօր. ՟Գ …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱԶԴԵՄ — (եցի.) NBH 1 0009 Chronological Sequence: Early classical, 6c, 7c, 8c, 10c, 11c, 12c, 15c ն.չ. ἁναγγέλλω, παραγγέλλω , denuncio, moneo, ἑεργέω , operor efficaciter Ազդ առնել. իրազեկ առնել. յայտ առնել. յուշ առնել. զգացուցանել. ծանուցանել. լսելի… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱԶԴԵՒՈՐ — (ի, աց.) NBH 1 0010 Chronological Sequence: Unknown date ա. Ուր լինի ազդ ինչ. զգալի. զգայուն. *Ի ներգործութենէ չարին՝ որպէս վիրին յազդեւոր տեղւոջ՝ յայտնեցաւ ախտ կռապաշտութեանն. Տօնակ …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱԽՏԱՐԱԿ — (ի, աց.) NBH 1 0019 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 5c, 10c, 14c ա.գ որ եւ յունական ձայնիւ ասի Փիւսկեան. φυσικός physicus այն է բնական, եւ բնաբանական. Փիլիսոփայ՝ որ քննէ զբնութիւն զգալի եւ ախտական այս ինքն կրական. բնախօս …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱԾԱԿԱՆ — (ի, աց.) NBH 1 0020 Chronological Sequence: 11c, 13c ա. Եղական. զգալի. ոչ միայն լինելութեամբ՝ այլ եւ ծննդեամբ ʼի լոյս ածեալ. մարմնաւոր. հողեղէն. փոփոխական. *Ի նմանէ են յառաջացեալք ածականքս, եւ միեղինացն դասք. Մագ. ՟Ե: ԱԾԱԿԱՆ՝ ըստ քերականաց յետին… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱԾԱՆՑԱԿԱՆ — (ի, աց.) NBH 1 0020 Chronological Sequence: 6c, 10c, 11c, 13c ա. παράγωγος derivativus, deductus Ըստ քերականաց՝ նոյն ընդ ածանցս. այս ինքն բառ ծագեալ ʼի նախագաղափարէ, յոր յարեալ է մասնիկ ինչ աննշան՝ փոփոխիչ յայլ վիճակ, որպէս եւ նոյն իսկ մասնիկն… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.