ԶՕՐՈՒԹԻՒՆ

(-) NBH 1-0757 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 6c, 8c, 10c, 11c, 12c, 13c գ. (ʼի բայէս Զօրել, եւ լծ. ընդ տճկ. զօռ, զարպ ). δύναμις , ἱσχύς, δυναστεία, κράτος եւն. vis, virtus, potemtia, fortitudo, robur, facultas Կարողութիւն. ոյժ, արութիւն. քաջութիւն. ուժգնութիւն. սաստկութիւն. ամրութիւն. պնդութիւն. ուժ. .... եբր. կէպուրա, օզ. *Ըստ առն եւ զօրութիւն իւր: Խորհուրդ եւ զօրութիւն պիտոյ իցեն ʼի պատերազմ: Քո է Տէր մեծութիւն եւ զօրութիւն: Ի նմանէ է իմաստութիւն եւ զօրութիւն: Դո՞ւ ագուցեր ձիոյ զօրութիւն: Ի պարանոցի նորա բնակէ զօրութիւն: Հզօրք զօրութեամբ: Ձայն Տեառն զօրութեամբ: Զօրութիւն է Տէր երկիւղածաց իւրոց: Դու տիրես զօրութեանց ծովու (այսինքն ուժգնութեանց): Գործիցես զերկիր, եւ ոչ յաւելցէ տալ քեզ զզօրութիւն իւր (զարդիւնս). եւ այլն: ԶՕՐՈՒԹԻՒՆ. ἑνέργεια efficacia, operatio, actio, actus Ներգործութիւն. գործունեայ յաջողութիւն. ազդեցութիւն. *Յայտնապէս զօրութիւնքն Աստուծոյ ʼի վերայ հասեալ ... կիսամահ դնէր. ՟Բ. Մակ. ՟Գ. 29: *Ըստ զօրութեանն առ ʼի կարօղ լինելոյ հնազանդեցուցանել ընդ իւրեւ զամենայն. Փիլիպ. ՟Գ. 21: *Ո՛չ ըստ էութեան բնութեանն է զայս իմանալ, այլ՝ ըստ զօրութեանն. Ոսկ. յհ. ՟Ա. 31: ԶՕՐՈՒԹԻՒՆ. Կարողութիւն հոգւոյ եւ զգայութեանց, եւ մտաւոր տեսութիւն. *Ամենայն զօրութիւն յէսս՝ կենդանական զօրութիւն միայն է. Խոսր.: *Իմաստասիրութիւն ունի երկուս զօրութիւնս, զտեսականն եւ զգործականն. Սահմ. ՟Ժ՟Ե: ԶՕՐՈՒԹԻՒՆ. Ոյժ բանի, նշանակութիւն, իմաստ. դիտաւորութիւն. *Եթէ ոչ գիտիցեմ զզօրութիւն ձայնին. ՟Ա. Կոր. ՟Ժ՟Դ. 11: *Բազում ինչ նովին անուամբ ասին՝ որիշ զօրութիւնս ունելով. Եփր. աւետար.: *Զպատճառս եւ զզօրութիւն իրացն միայն յայտնելով: Խօսօղք բազումք յԱստուածայնոցն, եւ զօրութեան մտացն ոչ հասուք: Ուսանել զզօրութիւնս պէսպէս իմաստից ʼի նորն Պղատոնէ. Խոր. ՟Ա. 13: ՟Բ. 89: ՟Գ. 62: *Զիւրաքանչիւր ձեռնարկելոլցն գիտել զզօրութիւնʼʼ. յն. ենթադրութիւն. Նիւս. կազմ. ՟Ա: ԶՕՐՈՒԹԻՒՆ. Հրաշք. սքանչելիք. *Յանուն քո զօրութիւնս բազումս արարաք: Զքաղաքսն՝ յորս եղեն բազում զօրութիւնք նորա. Մտթ. ՟Է. 22: ՟Ժ՟Ա. 20: *Եւ ոչ կարէր անդ եւ ո՛չ մի ինչ զօրութիւն առնել. Մրկ. ՟Զ. 5: *Զօրութեամբ եւ նշանօք եւ արուեստիւք. Գծ. ՟Բ. 22: ԶՕՐՈՒԹԻՒՆ. ὐπόστασις hypostasis այսինքն Ենթակայութիւն, անձնաւորութիւն, *Ո՛չ յերկուս զօրութիւնս, եւ ո՛չ յերկուս երեսս բաժանեալ: Եթէ ոք յերկուս երեսս կամ յերկուս զօրութիւնս բաժանեսցէ, նզովեալ լիցի. Պրպմ.: ԶՕՐՈՒԹԻՒՆ. (ʼի բառէս Զօր. թ. շէրի ) δύναμις virtus, virtutes στρατιά exercitus, militia Զօրական. երկրաւոր զինուորութիւն. ոյժ զինուորական. եւ Զարդք երկնից. հրեշտակք, եւ աստեղք. զօրք. ասքէր. եբր. ձապա. (յորմէ՝ Սպայ. սիփահի ), եւ սաբաւօթ, այսինքն զօրութեանց, կամ զօրաց). *Զկառս եւ զհեծեալս եւ զամենայն զօրութիւն փարաւոնի. Ել. ՟Ժ՟Դ. 28: ՟Ժ՟Ե. 14: *Հանել զորդիսն Իսրայէլի յերկրէն եգիպտացւոց՝ հանդերձ զօրութեամբ իւրեանց. Ել. ՟Զ. 26: *Բաշխեաց ժողովրդեանն յամենայն զօրութեան Իսրայէլի ... բլիթ մի հացի. ՟Բ. Թագ. ՟Զ. 19: *Իշխանք զօրութեան (այսինքն զօրավարք). ՟Ա. Մնաց. ՟Ի՟Է. 5: *Տէր զօրութեանց: Անուն տեառն Աստուծոյ զօրութեանց: Օրհնեցէ՛ք զնա ամենայն զօրութիւնք նորա: Բարձրացաւ մինչեւ ʼի զօրութիւնս երկնից, եւ ընկէց յերկիր ʼի զօրութենէ երկնից եւ յաստեղաց: Երկիր եպագ ամենայն զօրութեան երկնից: Յարեւու եւ ընդ լուսնով եւ ընդ ամենայն աստեղբք, եւ առաջի ամենայն զօրութեանց երկնից, զոր սիրեցինն, եւ որոց ծառայեցինն: Զոր օրինակ ոչ թուին զօրութիւնք երկնից, եւ ոչ չափի աւազ ծովու. եւ այլն. Սղ.: Դան.: Ես.: Երեմ. եւ այլն: *Տէր զօրութեանց, այսինքն հրեշտակաց, զի հզօրք են զօրութեամբ, եւ զի զօրք են թագաւորին երկնից. Խոսր. պտրգ.: *Ձիական եւ հետեւակ զօրութիւն. Պիտ. ըստ Փիլոնի: *Զօրութիւնք երկնայինք, եւ անմարմնոց զինուորութիւնք. Շար.: *Երկնային զօրութիւնք անուանին ամենայն Աստուածային իմաստութիւնք. Դիոն.: Եւ եւս՝ Առանձին անուն միոյ յիննեակ դասուց հրեշտակաց. *Ի վերայ ամենայն իշխանութեան, եւ պետութեան, եւ զօրութեան, եւ տէրութեան. Եփես. ՟Ա. 21: *Զօրութեանց եւ տէրութեանց, իշխանութեանց եւ պետութեանց. Շար.: ԶՕՐՈՒԹԵԱՆ. ʼի սեռականն՝ ըստ եբր. ոճոյ, իբր Զօրաւոր, կամ զինուորական. *Զամենայն այր զօրութեան: Որդիս զօրութեան: Արք զօրութեան. Դտ. ՟Գ. 29: ՟Ժ՟Ը. 2. ՟Ի. 46: *Կին զօրութեան ես դու. Հռութ. ՟Գ. 11: *Այր զօրութեանց (յն. զօրաւոր). ՟Ա. Մնաց. ՟Ի՟Զ. 31: *Ո՛չ է ձայն նահատակաց զօրութեան. Ել. ՟Լ՟Բ. 17: մ. ԶՕՐՈՒԹԵԱՄԲ. իբր մ. Արիաբար, ուժգին. *Գործէին զօրութեամբ զգործս. ՟Ա. Մնաց. ՟Ի՟Զ. 8: *Բարձրացո՛ զօրութեամբ զբարբառ քո. Ես. ՟Խ. 9: Կամ որպէս Կարողութեամբ, այլ ո՛չ ներգործութեամբ. լռելեայն. մտաւոր տեսութեամբ. *Որպէս ʼի մոմի զօրութեամբ են ամենայն կնիքք, իսկ կատարելութեամբ մի միայն ʼի ներքս անդ տպաւորեալ է. այսպէս եւ յոգւոջն մոմաձեւի ելոյ՝ ամենայն տիպք պարունակին զօրութեամբ, ո՛չ կատարուածով. Փիլ. այլաբ.: *Ձու զօրութեամբ միայն է հաւ, եւ ոչ ներգործութեամբ, եւ համբակք (տղայք) զօրութեամբ միայն երկրաչափք եւ հռետորք, եւ ոչ ներգործութեամբ. Պրոկղ. շղկպ.: *Զօրութեամբ բաժանել զշարունակն, եւ ո՛չ ազդմամբ (այսինքն ներգործութեամբ). Սահմ. ՟Ժ՟Է: *Պատուականագոյն է ներգործութեամբն քան զզօրութեամբն. Անյաղթ պորփ.: *Յասելն պարզ բանիւ զմին՝ զօրութեամբ եւ զմիւսն ʼի ներքս փակէ. Լմբ. ատ.:

հայերեն բառարան (Armenian dictionary). 2013.

Look at other dictionaries:

  • ՈՅԺ — (ուժոյ, ով, եւ ի, ից.) NBH 2 0515 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 5c, 6c, 8c, 10c, 12c, 13c գ. ἱσχύς, κράτος, δυναστεία , ῤώμη, τόνος robur, vis, vires, potentia, fortitudo, vigor, tenor. գրի եւ որպէս ռմկ. ՈՒԺ. արմատ… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ՈՒԺԳՆՈՒԹԻՒՆ — ( ) NBH 2 0540 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 5c, 6c, 8c, 10c, 11c, 13c գ. ἱσχύς fortitudo, robur κράτος vis, potentia σφοδρότης vehementia δραστήριον efficacitas πόνος, εὑτονία intensio, tonus, tenor. Սաստկութիւն. ոյժ.… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱԶԴԱԿԱՆ — (ի, աց.) NBH 1 0009 Chronological Sequence: Early classical, 12c ա. ἑνεργός , efficax Ազդողական, ազդոյ, ներգործական. ազդեցող. զօրաւոր. հատու. ահաւոր. խորունկ իմացնող, կտրուկ. գէսկին, միւթէֆի *Զանքուն բնութիւնն, զազդական զօրութիւնն: Զօրութիւն ինչ… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱԾԱՆԻՄ — (ածայ.) NBH 1 0020 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 8c, 12c հ. περιζώννυμι cingor Ընդ մէջ ածել. սփածանիլ. մէջքը կապել. ... *Զգեցաւ տէր զօրութիւն, ընդ մէջ իւր ածաւ. Սղ. ՟Ղ՟Բ. 1: Շար.: *Ընդ մէջ իւր ածաւ ... ած ընդ մէջ իւր,… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱՌԱՒԵԼԱՍՏԱՑՈՒԱԾՈՒԹԻՒՆ — ( ) NBH 1 0297 Chronological Sequence: 6c գ. ԱՌԱՒԵԼԱՍՏԱՑՈՒԱԾՈՒԹԻՒՆ ԱՌԱՒԵԼԱՍՏԱՑՈՒԹԻՒՆ πλεονεξία avarita, aviditas որ եւ ԱՒԵԼԱՍՏԱՑՈՒԹԻՒՆ. Մեծութիւն, եւ իղձ մեծութեան. ագահութիւն. *Նաեւ քան զամենեսին՝ որք ʼի զօրութիւն, յիւրմէ առաւելաստացութենէ… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱՌԱՒԵԼԱՍՏԱՑՈՒԹԻՒՆ — ( ) NBH 1 0297 Chronological Sequence: 6c գ. ԱՌԱՒԵԼԱՍՏԱՑՈՒԱԾՈՒԹԻՒՆ ԱՌԱՒԵԼԱՍՏԱՑՈՒԹԻՒՆ πλεονεξία avarita, aviditas որ եւ ԱՒԵԼԱՍՏԱՑՈՒԹԻՒՆ. Մեծութիւն, եւ իղձ մեծութեան. ագահութիւն. *Նաեւ քան զամենեսին՝ որք ʼի զօրութիւն, յիւրմէ առաւելաստացութենէ… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱՍՏՈՒԱԾԱԶՕՐ — ( ) NBH 1 0323 Chronological Sequence: Unknown date, 6c, 8c, 14c ա. Ուր իցէ զօրութիւն աստուածային. *Աստուածազօր խաչ. Անյաղթ բարձր.: Կիւրղ. խչ.: *Աստուածազօր սքանչելիք. Բրսղ. մրկ.: *Զգերանբաւ զօրութիւն նորա աստուածազօր սքանչելիք. (յն. հրաշագործ)… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱՍՏՈՒԱԾԱԿԱՆ — (ի, աց.) NBH 1 0324 Chronological Sequence: Early classical, 8c, 10c ա. ԱՍՏՈՒԱԾԱԿԱՆ θεῖος, θεϊκός divinus որ եւ ԱՍՏՈՒԱԾԱՅԻՆ. Աստուածեղէն. սեպհական Աստուծոյ. *Հաղորդք աստուածականն լինել բնութեան: Աստուածական կամօք հաճեցաւ ընդ աշխարհի բնութիւն. Աթ …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱՒԵԼԱՍՏԱՑՈՒԹԻՒՆ — ( ) NBH 1 0297 Chronological Sequence: 6c գ. ԱՌԱՒԵԼԱՍՏԱՑՈՒԱԾՈՒԹԻՒՆ ԱՌԱՒԵԼԱՍՏԱՑՈՒԹԻՒՆ որ եւ ԱՒԵԼԱՍՏԱՑՈՒԹԻՒՆ. Մեծութիւն, եւ իղձ մեծութեան. ագահութիւն. *Նաեւ քան զամենեսին՝ որք ʼի զօրութիւն, յիւրմէ առաւելաստացութենէ ձեռնհաս եղեալ՝ յամենայն կամս… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԲԵԿԱՆԵՄ — (բեկի, բե՛կ.) NBH 1 479 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 5c, 6c, 10c, 11c, 12c, 13c, 14c ն. κλάω frango Կոտորել կամ կտրել. մասնատել զամբողջ ինչ ʼի մասունս, եւ բրդել. մաս մաս՝ կտորբրդուճ ընել, կտրել. ... *Առեալ զհինգ նկանակն… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.