ԻՄԱՍՏՈՒԹԻՒՆ

(-) NBH 1-0850 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 6c, 12c, 13c գ. σοφία sapientia. Բարձրագոյն իմաստ եւ գիտութիւն. ծանօթութիւն աստուածային եւ մարդկային իրաց. գերագոյն հմտութիւն. եւ լայնաբար՝ Ուսումն իմաստասիրութեան կամ փիլիսոփայութեան, մանաւանդ ատուածաբանութեան. ... *Իմաստութիւն ստուգաբանի իմացումն՝ կա՛մ անցելոց իրացն, կամ առաջիկայիցն, յորս կարէ հասանել տեսողական մտացս հանճար: Իմաստութիւն ստուգաբանի իմացութիւն. եւ այս ծերոցն ʼի դէպ է՝ քան մանկանցն՝ վասն հնութեան ժամանակին. Լմբ. սղ.: *հանապազ յիմաստութեան դեգերին դպրոցս. Պիտ.: *Զանուսումնութիւն՝ որ առ ինքեան իցէ, կարծելնիմաստութիւն գոլ՝ եղեւ ամենեցուն. Պղատ. օրին. ՟Ե: ԻՄԱՍՏՈՒԹԻՒՆ՝ յաստուած է Ծայրագոյն միտք աստուածեղէն, կամ ծնունդ մնաց հօր՝ որդին, որ պարզապէս իմաստութիւն կոչի. որպէս եւ բաշխումն ʼի մեզ՝ պարգեւ ասի հոգւոյն. *Իմասնութիւն աստուծոյ ասաց, առաքեցից ʼի նոսա մարգարէս եւ առաքեալս: Ո՛վ խորք մեծութեան եւ իմաստութեան եւ դիտութեան աստուծոյ: Քրիստոս աստուծոյզօրութիւն, եւ աստուծոյ իմաստութիւն: Որ եղեւ մեզ յաստուծոյ իմաստութիւն: Հոգի աստուծոյ, հոգի իմաստութեան եւ գիտութեան: Ոչ կարէին զդեմ ունել իմաստութեանն եւ զհոգւոյն, որով խօսէր: Սուրբ հոգին իմաստութեան: Մարդասէր հոգին իմաստութեան. եւայլն: *Իմաստութիւն հօր յիսուս, տու՛ր ինձ իմաստութիւն: Իմաստութիւն երկնային իջեալ ʼի վերուստ. Ժմ.: Շար.: *Իմաստութիւնն իմաստնանայր, որ իմաստնոց զիմաստըն տայր. Յիսուս որդի.: ԻՄԱՍՏՈՒԹԻՒՆ՝ ʼի մարդիկ, է՛ որ պարգեւ է աստուծոյ, է՛ որ ուսմամբ ստացեալ, եւ է՛ որ պատրանք խաբեութեան. վասն որոյ է՛ զի գովի, եւ է՛ պարսաւի. *Եկն ʼի ծագաց երկրի լսել զիաստութիւն սողոմոնի: Վարժեցաւ մովսէս ամենայն իմաստութեամբ եգիպտացւոցն: Հեթանոսք զիմաստութիւն խնդրեն: Կորուսից զիմաստութիւն իմաստնոց: յիմարեցոյց աստուած զիմաստութիւն աշխարհիս այսորիկ: Ահա աստուած պաշտութիւն է իմաստութիւն. եւայլն: ԻՄԱՍՏՈՒԹԻՒՆ ἑπιστήμη scientia մակացութիւն, որպէս գիտութիւն, հանճար, խելամտութիւն. իլմ. *Ոչ գոյ ʼի նոսա իմաստութւն: իմաստութեամբ նորա տարածեալ է համատարած: Լուռ եղէ, երկուցեալ պատմել զանձին իմոյ զիմաստութիւն: Հոգվուեսցեն զձեզ իմաստութեամբ: Բազմութեամբ իմաստութեան քոյ եւ վաճառաց: Ի վերայ գեղոյ իմաստութեան քոյ: Խորհրդակից է աստուծոյ իմաստութեանն: Զճանապարհս իմաստութեան ոչ ծանեան. եւայլն: ԻՄԱՍՏՈՒԹԻՒՆ. σύνεσις, σοφία intelligentia, sapientia Հանճար. ուշիմութիւն. Ճարտարութիւն. խելք. ... *ի սիրտ ամենայն իմաստոյ ետու զիմաստութիւն, եւ արասցեն զխորանն վկայութեան եւայլն: Իմաստութիւն ʼի դաւիթ ... Զի ոչգոլ պի նոսա իմաստութիւն: կրտսեր իմաստութեան (կամ իմաստութեամբ): Զարմանային ընդ իմաստութիւն եւ ընդ պատասխանիս նորա: Ճարտարապետն իմաստութեամբ կազմեաց: Կանայք մանէին իաստութեամբ: Խօսեցաւ կինն իմաստութեամբ իւրով. եւայլն: ԻՄԱՍՏՈՒԹԻՒՆ. φρόνησις prundentia. հանճար եւ խոհականութիւն. *Աստուած ուսոյց ինձ իմաստութիւն: Զմտաւ ածել զնմանէ կատարեալ իմաստութիւն է: Տեսին՝ թէ իմաստութիւն աստուծոյ էʼի նմա առնել իրաւունս: Դարձուցանել զանհաւանս յիմաստութիւն արդարոց: Ալիք իմաստութիւն մարդոյ են (յն. ալիք իսկ է մարդկան՝ իմաստութիւն). *Իմաստութիւն զխոհականութիւնն ասէ, որում եւ այլ առաքինութիւնք հետեւին. Նախ. իմաստ.: ԻՄԱՍՏՈՒԹԻՒՆ. αἵσθησις sensus. Զգօնութիւն. հանճար. խորհուրդ. *Անմիտք ատեցին զիմաստութիւն: Զիմաստութիւն շրթանց իմոց պատուիրեմ քեզ: Իմաստութիւն արդարոց յաջողեալ է: որ սիրէ զխրատ՝ սիրէ զիմաստութիւն: Խորագէտք զօրանան իմաստութեամբ: Սէրն ձեր եւս քան զեւս առաւել լիցի ʼի գիտութեան եւ ամենայն իմաստութեան. եւայլն: ԻՄԱՍՏՈՒԹԻՒՆ. ἕννοια cogitatio. Խորհուրդ. մտածութիւն. *Անսացե՛ք ստանալ զիմաստութիւն. եւայլն: մ. ԻՄԱՍՏՈՒԹԵԱՄԲ. իբր մ. σοφῶς sapienter συνετῶς intelligenter φρονίμως prudenter. Իմաստնապէս. իմաստնաբար. հանճարով. ճարտարութեամբ. իբրեւ զխոհական. խելքով. ... *Մի՛թէ ասիցէ արարածն զարարիչն՝ թէ ոչ իմաստութեամբ արարեր զիս: Իմաստութեամբ հնարս խնդրէ՝ զիա՛րդ կանգնեսցէ զնա. Ես. ՟Ի՟Թ. 16: ՟Խ. 20: *Գովեաց տէրն զտնտեսն անիրաւութեան, զի իմաստութեամբ արար. Ղկ. ՟Ժ՟Զ. 8:

հայերեն բառարան (Armenian dictionary). 2013.

Look at other dictionaries:

  • ՀԱՆՃԱՐ — (ոյ, ոց, կամ ի, ից.) NBH 2 0045 Chronological Sequence: Unknown date, 6c, 8c, 10c, 11c, 12c, 14c գ. σύνθεσις, φρόνησις, ἑπιστήμη , αἵσθησις, ψῆφος intelligentia, vel sapientia, scientia νοῦς mens. (Ըստ Լմբ. առակ. ՟Ա. 7. եւ ՟Ը. 14. *Ստուգաբանի՝… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱԼԻՔ — I. (ալեաց, եօք.) NBH 1 0014 Chronological Sequence: Early classical, 10c, 11c, 12c գ. Տե՛ս եւ զեղականն ԱԼԻ. κῦμα, κλύδων unda, fluctus Կոհակք. մրրկեալ եւ փրփրեալ ջուր ծովու կամ գետոց. ... *Որ խռովեմ զծով, եւ գոչեցուցանեմ զալիս նորա: Ընդ ամեհի… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԶԳՕՆՈՒԹԻՒՆ — ( ) NBH 1 0729 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 6c, 12c, 14c գ. ἠπιότης lenitas, mansuetudo Հանդարտութիւն, հեզութիւն, մեղմութիւն. ուշիմութիւն. խելօքութիւն. ... *Զգօնութիւնն հանդարտութիւնն է. Լմբ. առակ.: *Ի հեզութիւն եւ ʼի… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԻՄԱՍՏԱՍԻՐՈՒԹԻՒՆ — ( ) NBH 1 0848 Chronological Sequence: 6c, 10c, 11c, 12c գ. φιλοσοφία philosophia, amor vel studium sapientiae. Սէր իմաստութեան. փոյթ իմաստից եւ գիտութեան. ուսումն փիլիսոփայութեան ըստ ամենայն մասանց. ... *Սահման իմաստասիրութեան ʼի ստուգաբանութեան …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԻՄԱՍՏԱՑՈՒՑԻՉ — ( ) NBH 1 0849 Chronological Sequence: Unknown date, 8c Տ. ԻՄԱՍՏՆԱՑՈՒՑԻՉ. σοφοποιός sapientificus σοφοῦν sapere faciens. *Իմաստացուցիչ հաղորդութեամբ լցեալս. Դիոն. երկն.: *Այլ ինչ է իմաստութիւն, եւ այլ ինչ իմաստուն. քանզի իմաստութիւն՝ նոյն… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԻՆՔՆԻՄԱՍՏՈՒԹԻՒՆ — ( ) NBH 1 0862 Chronological Sequence: 8c գ. αὑτοσοφία . նոյն ինքն իմաստութիւն. բուն իմաստութիւն. *Որպէս զիմաստուն, որպէս զինքնիմաստութիւն օրհնաբանեսցուք (զաստուած. Դիոն. ածայ …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԼՈՒՍԱՒՈՐ — (ի, նց.) NBH 1 0900 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 6c, 7c, 8c, 10c, 11c, 13c ա. φωτεινός lucidus λαμπρός splendidus. Ունակ լուսոյ յիւրմէ. եւ Հաջորդ լուսոյ. (որ զգալի եւ որ իմանալի) պայծառ. լուսափայլ անաղօտ. Մաքուր. ջինջ.… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԽՕԼՈՒԹԻՒՆ — ( ) NBH 1 0996 Chronological Sequence: Unknown date, 6c, 13c, 14c գ. ԱՆմտութիւն. յիմարութիւն. ... *Յիմարութեամբ եւ խօլութեամբ բազում անգամ վարեցեալ. Փիլ. այլաբ.: *Մի՛ ոք ʼի հրէական խխօլութիւնսնկործանեսցի. Բրս. ծն. յն. վնաս. *Արտաքին իմաստութիւն՝… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ՈՒՇԵՂՈՒԹԻՒՆ — ( ) NBH 2 0553 Chronological Sequence: 10c, 11c գ. Ուշեղն գոլ, եւ ուշ. հանճար, իմաստութիւն. խելացութիւն, եւ խելք. *Ճայթումն ամպոցն բաւական է պակուցանել քաղել զուշեղութիւն ոգւոց. Արծր. ՟Ա. 1: *Տրամադրեալ անտրամադրական՝ տառին ի սա ուշեղութեան».… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ՔԱՋԱԽՈՐՀՐԴՈՒԹԻՒՆ — ( ) NBH 2 0984 Chronological Sequence: 6c գ. εὑβουλία bonum consilium, prudentia. Խոհականութիւն. իմաստութիւն. խորհուրդ քաջ. *Աստուածապաշտութիւն. քաջախորհրդութիւն. այն որ յամենայնի կենացն մասանց ընդ խորհրդոց եւ գործոց եւ բանից: Բարեկամ… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.