ԱԾԵՄ

(ածի, ա՛ծ.) NBH 1-0020 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 5c, 6c, 7c, 8c, 10c, 11c, 12c, 14c ն. ἅγω, ἁνάγω, ἑπάγω, προάγω duco, adduco Բերել. մերձ կամ առաջի դնել, կացուցանել. ... *Ած զնոսա առ Ադամ ... ած զնա առ Ադամ: Ա՛ծ զնա առ իս ... առեալ զնա՝ ած առ առաքեալսն: Լուծէք ածէ՛ք ինձ: Ածի զդա առաջի քո. եւ այլն: *Առ ինքն զայրն Աստուծոյ ածել: Զհիւրկանոս կապեալ ածէին Տիգրանայ: Զոր ինքնին իսկ էր կալեալ եւ ածեալ ամիրապետին. Յհ. կթ.: *Ոչ յանձանց, այլ յԱստուծոյ աստանօր գումարեալ ածայք: Զօրէն չարագործի բռնաբար ածեալ լինի. Լմբ. ատ.: Պիտ.: Փոխադրել տեղւոջէ ʼի տեղի. խաղացուցանել. վարել. առաջնորդել. ... *Յիշեսցես զամենայն ճանապարհն՝ զոր ած զքեզ տէր ընդ անապատն: Տէր միայն ածէր զնոսա: Առ եւ ած զնոսա յեմակն: Ածել արտաքս, կամ ʼի ներքս. եւ այլն: *Ածել յաւարի կամ ʼի գերութեան. եւ այլն: *Զօրէն թագաւորի իշխան եւ առաջնորդ լինել, ածել առաւել՝ քան տանել. Փիլ.: Ձգել. շարժել. հասուցանել. վերածել. *Ածել ʼի բարկութիւն, ʼի զղջումն: Ած զնա յայն՝ առնել զոր ոչն կամէր. Պիտ.: Յհ. կթ.: Եզնիկ.: *Զհնազանդութիւն յանձին բերեալ՝ ածայ յայս. Յհ. կթ.: *Ածել ʼի պատիւ. Եզնիկ.: *Ածելʼի հաւանութիւն, կամ ʼի հաւան, կամ ʼի կամս իւր. Եղիշ.: Ոսկ. մտթ.: Յճխ.: *Ի հաշտութիւն ածել. Խոր.: Պիտ.: *Ածեալ զնմանութիւնն ʼի գեղեցկութիւն: Բազում որդիս ʼի փառս ածել. Իմ. ՟Ժ՟Դ. 19: Եբր. ՟Բ. 10: *Ի ծայրս իմաստից ածել. կամ ʼի վերջին թշուառութիւն, կամ յանառակ ցանկութիւնս. Պիտ.: *Զօշաքաղութեամբ ածեալ. Կանոն.: *Ի գլուխ, կամ ʼի կատարումն ածել. Պիտ.: Շ.: Լմբ.: *Ի կերպարանս ածել: Ի հաստումն, կամ ʼի գոյ ածել. Եզնիկ.: *Ասաց՝ թէ արասցուք, ցայն՝ որ զամենայն ինչ ածէր զօրութեամբ բանի իւրոյ. Վեցօր. ՟Թ: *Էած զապալերն եւ զամայի վայրս ʼի քաջաշինութիւն. Պիտ.: Յածեցուցանել. յեղյեղել. *Զամենայն պղծութիւնս ընդ բերան ածեն: Է ինչ՝ զոր ցերեկ ընդ բերան ածիցէ մարդն: Ի գիշեր եւ ʼի տիւ զայն ընդ լեզու ածեմք. Ոսկ.: Եզնիկ.: Լմբ.: *Ի բանս ածեալ խօսիք եւ սիրէք զայնս՝ որք պղծեն զլսելիս. Ոսկ. յհ.: *Աչս ածէին փախչելոյ. Փարպ.: *Մինչդեռ զաչս իւր այսր եւ անդր ածէր. Վրք. հց. ՟Ի՟Զ: Պատել. բոլորել. կապել. ... *Ած զգօտի քո: Գօտի ածեալ պաշտեա՛ զիս: Սուսեր ածել ընդ մէջ: Ածի ընդ մէջ քո զբեհեզ: Ածցես նոցա կամարս: Ածցես նոցա ապարօշս: Ած զորմովք տանն պատուարս: Ածից զքեւ պատնէշ: Ած շուրջ զնովաւ ցանգ եւ այլն: *Համարձակութիւն տայ նմա վարսակալ ածել: Թաշկինակաւն՝ զոր ընդ գլուխն էր ածեալ, հանեալ պատէր. Խոր. ՟Ա. 12: Բուզ. ՟Ե. 2: *Զուրարն սոքա զահեակ բազկաւն ածեալ. Լմբ. պտրգ.: *Ածին փոս զբանակաւն. Բուզ. ՟Ե. 4: Արկանել. հեղուլ. լնուլ. կաթեցուցանել. ... *Ածցէ ʼի սուրբ իւղոյն յաւազանն: Թացցէ զմատն իւր ʼի ջուր, եւ ածցէ զշրթամբք իմովք. Մաշտ.: Ոսկ. ղկ.: Հարկանել. ... *Ած ապտակ Յիսուսի. Յհ. ՟Ժ՟Զ. 22: *Ած սուսերաւ: Ածել ումեք սուսերաւ: Ածեալ նմա մականաւն՝ ասէ, ծանի՛ր զքեզ. Խոր. ՟Բ. 31. 82: ՟Գ. 55: Ի վերայ բերել. կատարել. ʼի գործ, կամ ʼի կիր արկանել. վարել. *Ած կատարեաց տէր զսրտմտութիւն բարկութեան իւրոյ: Ածել զբարկութիւնն: Որ ածէ ʼի վերայ զպատճառս տանջանացն: Ածցէ տէր ʼի վերայ Աբրահամու զամենայն զոր խօսեցաւ. եւ այլն: *Քաղաքացն ածեն վանդումն: Եւ ոչ ուժգին հողմ ածիցէ ձմեռն ապականութեան. Պիտ.: Յհ. կթ.: *Զպատուհասն ʼի վերայ ածելով. Եզնիկ.: *Ածեր պատիժ ʼի ծոց նոցին. Յիսուս որդի.: *Ի շահ ածել. Ոսկ. եփես.: Յաւելուլ. յարել. դնել ʼի վերայ. *Որպէս եւ ածէ իսկ զնովիմբ թէ փող հարկանի: Եւ զնովիմբ ածէ: Ածէ զնովիմբ, եթէ հայեցարուք յԱբրահամ. Եզնիկ.: Սեբեր.: *Ապա ածէ ʼի վերայ: Ի վերայ ած: Ած թափեաց վաղվաղակի, եւ ասէ: Ած թափեաց մխիթարեաց. Ոսկ. յհ.: *Ած զձեռն իւր զակամբ իմով. Վրք. հց. ՟Ի՟Ա: Ըմբռնել. ունել. ... *Զձեռօք ոչ կարաց ածել զայրն. ՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Դ. 31: *Զձեռամբ կամեցեալ ածել. Լմբ. սղ.: *Որ զբռամբ ածելոցն իսկ է զմեծ վիշապն. Յոբ. ՟Գ. 8: *Զվիշապն մեծ՝ կարթիւ ածեալ որսացար: Կարթիւ պատրանաց ածար. Նար. ղ. եւ Նար. ՟Խ՟Զ: Յանկուցանել. շահել զսիրտ. *Յինքն ածեր յանձանձէր: Պատուասիրաբար յինքն ածէր. Յհ. կթ.: *Եթէ կամիցիմք, դիւրաւ ածեմք զնա զմեօք: Կարիցես ածել զնա զքեւ: Զհրէայսն զիւրեւ ածիցէ: Ածել զնա զիւրեւ կամ զիւրեաւ. Ոսկ.: ԱԾԵԼ Ի ՅԱՅՏ, Ի ՄԷՋ, կամ ԸՆԴ ՄԷՋ ԶՄՏԱՒ, ՅՈՒՇ, ԶԴՐՈՒՆՍ, եւ այլն. Տ. ՅԱՅՏ, ՄԷՋ, ՄԻՏ, ՈՒՇ, ԴՈՒՌՆ. եւ այլն: ԱԾԵԼ ԶՀԵՐՍ. Տ. ԱԾԵԼԵԼ. *Ածին զհերս եւ զմորուս ծառայից նորա: Զհեր գլխոյն ածելեաւ ածին: Զհերս գլխոյն ածելով (այս ինքն ածելւով) ածին. Վրդն. սղ.: Տէր Իսրայէլ.: Կիր. երզն.: ԱԾԵԼ ԶԲՈՑՈՎ. Անցուցանել ընդ բոց. որպէս դնի ʼի յն. եւ յեբր. Օրին. ՟Ժ՟Ը. 10: ՟Դ. Թագ. ՟Ի՟Գ. 10: Եզեկ. ՟Ի՟Գ. 38: ԱԿՆ ԱԾԵԼ. ԾՈՒՆՐ ԱԾԵԼ. ԵՂՋԻՒՐ ԱԾԵԼ. ՍՏՈՒԵՐԱԾՍ ԱԾԵԼ. Տ. ԱԿՆ. ԾՈՒՆՐ. ԵՂՋԻՒՐ, ՍՏՈՒԵՐԱԾՔ: ԸՆԴ ԲԱՆՍ ԱԾԻՄ. Տատանիլ յայլ եւ յայլ բանս եւ ʼի խորհուրդս. *Առանց ընդ բանս ինչ ածելոյ. Գծ. ՟Ժ. 29. յն. անընդդիմաբանաբար: ն. ԱԾԵԱԼ ԼԻՆԵԼ. ն. Ածել. լինի ածել. *Միահաղոյն ածեալ լինէր քո (այս ինքն ածէիր) զարքայութիւն քո: Ի զարմացումն զբոլոր գղերիկոսս եկեղեցւոյն ածեալ լինէր (այս ինքն ածէր). Յհ. կթ.: Իսկ ԱԾԱՒ, իբր Էած. Տ. ԱԾԱՆԻՄ, ածայ:

հայերեն բառարան (Armenian dictionary). 2013.

Look at other dictionaries:

  • ԱՂԵՐՍ — (ի կամ ոյ, ից.) NBH 1 0037 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 6c, 8c, 10c, 11c, 12c, 14c գ. Աղաչանք, պաղատանք, մաղթանք, ողոք, զաղէտ սրտին յայտնելով, կամ զաղիս գթոյ թափելով. խեղճ թափելու խնդրուածք. ... *Ընկալեալ աղերս ʼի յիմոյս …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱԿՆ — I. (ական, ակամբ. դուն ուրեք եւ՝ ակին, ակունք.) NBH 1 0023 0024 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 5c, 6c, 7c, 8c, 9c, 10c, 11c, 12c, 13c, 14c ԱԿՆ. եզականն բառիս ԱՉՔ. Գործարան տեսութեան. տեսանելիք. աչք. ... ὁφθαλμός oculus *Ակն …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱՅԾ — (ի, ից.) NBH 1 0090 Chronological Sequence: 6c, 11c գ. Տե՛ս եւ զկնի ԱՅԾԻՔ. Նոյն բառ եւ ʼի յն. ա՛իքս կամ էքս. αἵξ սեռ. αἱγός capra եւ caper Ազգ խաշին՝ նման ոչխարի, այլ անհանդարտ, յանդուգն, եւ ճարտար, մօրուտնի, եւ երկայն գիսովք կամ մազովք մարմնոյ… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԲԱԶՄԱՓՈՅԹ — ( ) NBH 1 418 Chronological Sequence: Unknown date ա. πολυσπούδαστος laboriosus, sedulus, πολύσκυλτος multis obnoxius molestiis Ուր իցէ փոյթ եւ ջան բազում. բազմաջան. բազմահոգ. *Զմտաւ ածեմ զմարդկան բազմափոյթ կենցաղավարութիւնս. Ոսկ. ՟ժ. կուս …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԶՐԱԽՕՍՈՒԹԻՒՆ — ( ) NBH 1 0752 Chronological Sequence: Unknown date, 6c, 10c գ. φλυαρία nugae Զրաբանութիւն. բաջաղանք. բարբաջանք. եւ զրպարտութիւն. խենդուխելառ խօսք. ... *Դադարեցաւ ընդդէմ Քրիստոսի ʼի զրախօսութենէ: Բե՛ր անցուսցուք ʼի մէջ զՆեստորի զրախօսութիւնսն.… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԾՆԵԼՈՒԹԻՒՆ — ( ) NBH 1 1020 Chronological Sequence: Unknown date, 5c, 6c, 7c, 9c, 10c, 11c, 12c գ. որպէս ն. Ծնանելն, ծնողութիւն. հայրութիւն. մայրութիւն. *Յորժամ առ ʼի ծնելութիւն տռփանք բաղձանացն սկսանին. Փիլ. լին.: *ի մաքրական քո ծնելութիւնդ ապաւինեալ: Պսակ… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ՆԱԽԱՀՐԱՇ — ( ) NBH 2 0390 Chronological Sequence: 13c ա. Գերահրաշ. ʼի վեր քան զհրաշս. *Յորժամ զմտաւ ածեմ զքոյդ նախահրաշ զարմանսդ, զօրանայ տկարութիւն վհատեալ հոգւոյս. Բենիկ …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.