ՕՐ

(աւուր, յօրէ, աւուրբ, աւուրք, ուրց, ուրբք. (անկանոն է հոլովս, որպէս եւ հայր, հօր, մայր, մօր). ) NBH 2-1031 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 5c, 6c, 8c, 10c, 11c, 12c, 13c, 14c գ. ՕՐ կամ ԱՒՐ. (լծ. եբր. աւր, որ հնչի օ՛ր. եւ նշանակէ լոյս. իսկ յն. լտ. օ՛րա, հօ՛րա, է ժամ.) Ի մեզ Օր ամբողջ՝ չափ քսան եւ չորից ժամուց յարեւածագէ յարեւածագ. այն տիւ եւ գիշեր միանգամայն. ἠμέρα dies. օր. ... *Եւ եղեւերեկոյ, եւ եղեւ վաղորդեան, օր մի: Հանգեաւ յաւուրն եօթներորդ: Եւ եղեւ յետ եւուրց: Աւուր գնաց աստի, եւ աւուր գնաց անտի. (այսինքն միօրեայ ճանապարհ): Սուգ առի զաւուրս (ռմկ. օրերով, շատ օր). եւայլն: *եբրայեցիք եւ ասորիք զերեկոյն ասեն սկիզբն աւուրն. Տօնակ.: *Եկն օր (մի՛ յաւուրց, հիւանդացաւ դուստր իմ. Վրք. հց. ՟Ի՟Զ. ձ: ՕՐ. ἠμέρα dies. Տիւ, որ է ազնուագոյն մասն աւուր. ցերեկ. ... *Օր աւուր բղխէ զբան, եւ գիշեր գիշերի ցուցանէ զգիտութիւն: Մինչ օրն տարաժամէր: տարաժամեալ է օրս: Զօրն ողջոյն եւ զգիշերն ողջոյն: Զօրս ցերեկ: ո՞չ երկոտասան ժամ է աւուր: եւայլն: *Առ մեզ լոյս՝ օր կոչի. Բրս. թղթ.: Իսկ ուր գրի, *Դեռ աւուր շատ կայ: Պարտ է գործել, մինչ աւուր կայ, եւայլնʼʼ. ըստ յն. ասի՝ օր կայ: Գնացէք ասէ, ʼի լոյս, մինչդեռ աւր (օր) կայ. Կիւրղ. ղկ.: ՕՐ. որպէս Ժամանակ. ամ. տարի. *Ամենայն աւուրք ադամայ, զորս եկեաց: Յաւուրսն յայնոսիկ: Ծերացեալ, եւ անցեալ զաւուրբք. եւ այլն: *սահմանեալ իցէ օր մահու. որպէս ասեն, թէ օր իւր եկեսցէ. Կիւրղ. թագ.: ՕՐ ՄԻ. որպէս ռմկ. այսինքն Յաւուր միում. *Օր մի երբեմն ասէ կայէն ցհաբէլ. Եփր. ծն.: Տե՛ս եւ Ո՛ր ՕՐ. իբր ռմկ. որ՛ օրն որ, այսինքն յորում աւուր: մ. ՕՐ ԱՒՈՒՐ. իբր մ. ԱՒՈՒՐ ԱՒՈՒՐ. ԱՒՈՒՐՑ ՅԱՒՈՒՐՍ. ԱՒՈՒՐՆ, կամ ՅԱՒՈՒՐՆ. καθ’ ἠμέραν, ἠμέραν ἑξ ἠμέρας de die in diem, quotidie. Օր ըստ օրէ. ըստ իւրաքանչիւր աւուր՝ անընդհատ. հանապազօր. հետզհետէ յամենայն աւուր. ʼի սահմանեալ աւուրս, օրէ օր. կիւնտէն կիւնէ. ամէն օր. ... *Օր աւուրբ հանապազ խնդրէին տեսանել զնա: Օ՛ր աւուր եւս առաւել պայծառանայր քաղաքն բարեպաշտութեամբ. Վրք. ոսկ.: *Օր զաւուրն հացն ձեռօքն գործէր. Վրք. հց. ձ: *տուժիցի իւրաքանչիւր ոք ʼի սոցանէ աւուր աւուր դրամ մի. Պղատ. օրին. ՟Զ: *Աւուր աւուր ընդ առաւօտն զերգս երից մանկանցն ʼի բերան առեալ. Խոսր.: *Զայս արասջի՛ք աւուր աւուր զեօթն օր: Աւուրց յաւուրս գային առ դաւիթ. թուոց. ՟Ի՟Ը. 24: ՟Ա. Մնաց. ՟Ժ՟Բ. 22: իսկ Ել. ՟Ժ՟Գ. 10: Դատ. ՟Ժ՟Ա. 40: ՟Ժ՟Է. 10: ՟Ի՟Ա. 19: ՟Ա. Թագ. ՟Ա. 3: Իմա՛ որպէս՝ Ըստ սահմանեալ ժամանակաց. ատենին կէօրէ, ատեն ատեն, աւուր պատշաճին. *տային նմա աւուրն նկանակ մի: Այս էր յաւուրն ծախքն իմ. Երեմ. ՟Լ՟Է. 20: Նեեմ. ՟Ե. 18: մ. ՕՐ ԸՍՏ ՕՐԷ. նոյն ընդ վ. սրպէս մ. καθ’ ἠμέραν de die in diem. Խօսէր օր ըստ օրէ: Զոր օր ըստ օրէն ժողովեցեն. եւայլն: ա. Եւ որպէս ա. իբր Օրըստօրական. հանապազորդեան. τὸ τῆς ἠμέρας εἱς ἠμέραν, ἑπούσιος quotidianus եւն. *Ժողովեցեն զօրըստօրէն: Զհաց մեր հանապազորդ տու՛ր մեզ զօրըստօրէն: Որոշեաց զնոսա դաւիթ յօրըստօրէ պաշտանմունս. եւայլն: *Զօր ըստ օրէն հաց, այս է զաւուրն կեանս (կամ զպարէնս՝) գոյութեանս մերոյ պիտանացու. Բրս. հց.: ՕՐ ՅՕՐԷ. Ի միոյ օրէ ՛ն միւս օր. յօրէ աստի յայլ օր. խտրելով զաւուրս. *Արկանէր վիճակ օր յօրէ, եւ ամիս յամսոյʼʼ. Յն. զօր յօրէ, եւ զամիս յամսոյ. Եսթ. ՟Գ. 7: ՕՐ Ի ՅՕՐ ԱՌՆԵԼ կամ ՅԵՐԿԱՐԱՁԵԼ. Յօրէ ʼի յօր արկանել. յապաղել. օրէ օր ձգել. ... *Ծուլացուցանելով եւ օր յօր առնելով: Օր ʼի յօր առնելով, եւ ժամէ ʼի ժամ սահմանելով զմեզ գործել զբարի. Մանդ. ՟Բ: Եփր. խոստով.: *Մի՛ օր ʼի յօր յերկայնաձգեսցես. Նար. ՟Ծ՟Ը: ՕՐ ԸՆԴ ՕՐՆ. Երբեմն երբեմն. կամ Օր ընդմէջ, կամ օր ըստ օրէ. *(Ցաւն այն) օր ընդ օրն լինի, եւ ժամ ընդ ժամ, եւ է՛ զի յետ ամսոց, եւ զի միանգամ ʼի տարւոջն. Կանոն.: ՕՐ ԸՆԴ ՄԷՋ. Օր մի ընդ մէջ անկեալ. օր մի այո՛, եւ օր մի ոչ. *Պահեսցես օր ընդ մէջ զերիս եօթնեակս: Եւ նոցա օր ՟Ընդ մէջ ետ պահել: Դուք օր ընդ մէջ պահեցիք: Ուտեմ օր ընդ մէջ մի հաց. Վրք. հց.: *Զօր ընդ մէջ ջերմնլ եռօրեայ անուանեն. Մխ. բժիշկ.: ԱՅՆ ՕՐ. իբր ռմկ. ան օրը. այսինքն Յայնմ աւուր, որ եւ ասի ԶԱՅՆ ՕՐ. որպէս դնի ըստ յն. յասելն. *Եւ առ նմա ագան այն օր, զիժամ էր իբրեւ տասներորդ. Յհ. ՟Ա. 59: ԱՅՍ ՕՐ. ԶԱՅՍ ՕՐ. Տ. ԱՅՍՕՐ. աս օրս ... *Եւ զայս օր կեցեալ գտանին: Զայս օր քնոյ շնորհ կալցին նոքա. ՟Գ. Մակ. 9. 10: ԱՅՍ ՕՐ. ԶԱՅՍ ՕՐԻՆ. Ի նմին աւուր անդ. Տես ʼի կարգի տառիցդ Ա, եւ Ն. *Առ օրին տալ զվարձս վարձկանին: Իբրեւ մանուկ ծնեալ առ օրին յարգանդէ. Նախ. ղեւտ.: Մծբ. ՟Ժ՟Ե: *Ոչ նոյն օրին ʼի նմին ժամու անդ զթռիչսն ուսուցանեն: Կամ նոյն օրին, կամ այլում շաբաթու. Ոսկ. յհ.: Երզն. մտթ.: մ. ԶՕՐ ԱՄԵՆԱՅՆ. մ. Հանապազօր, եւ զօրն ողջոյն. *Զօր ամենայն նախատինք իմ առաջի իմ են: Զօր անենայն ձգեցի զձեռս իմ. եւ այլն: ՅՕՐ ԱՄԵՆԱՅՆ. իբր Օր ըստ օրէ: Եսթ. ՟Գ. 4: ԶՕՐ ՀԱՆԱՊԱԶ. Տե՛ս ʼի տառն Զ: ԶՕՐ ՑԵՐԵԿ. Նոյն ընդ վվ. *Զօր ցերեկ զօրհանապազ ձգեցի զձեռս իմ. Եփր. հռ.: ՕՐ ՀԱՍԱՐԱԿ. Տ. ՀԱՍԱՐԱԿ ՕՐ: ՄԻՈՎ ՕՐՈՎ. Միով աւուրբ՝ յառաջ կամ յետոյ. *Յետոյ ուրեք հասանէին միով որով քան զմարտն, որ եղեւ ʼի մառաթոն. Պղատ. օրին. ՟Գ: մ. ՕՐ ՔԱՆ ԶՕՐ. մ. Օրըստօրէ՝ յառաւելութեամբ իւիք. հետզհետէ՝ յաւելուածով. օր աւուր վերայ. *Լինէր յուդիթ մեծացեալ եւ պատուեալ օր քան զօր. Յուդիթ. ՟Ժ՟Զ. 28: *Օր քան զօր մեծանայր զարմանքն: Օր քան զօր յաւելու ʼի մեղանչել: Այս եւեթ խորհուրդ եւ խնդիր օր քան զօր եճէ ʼի սիրտս սեր. Ոսկ. յհ. ՟Բ. 20: Մանդ. ՟Ե: Փարպ.: ՕՐԵՐ (2-1032) որպէս Աւուրք. *Արդ քեզ հասցէ (անէծքն՝) կարճ ʼի յօրեր եւ կայենին հասցէ երեր. Շ. եդես.: մ. ՆՈՅՆՕՐԻՆ կամ ՆՈՅՆ ՕՐԻՆ. (2-0441) մ. αὑθήμερον eodem die, eo ipso die. Ի նոյն օրն. ʼի նմին աւուր. առ օրին՝ անյապաղ. ... *Նոյն օրին հատուսցես զվարձս նորա, եւ մի՛ մտանիցէ արեգակն ʼի վերայ այնորիկ. Թուոց. ՟Ի՟Դ. 15: *Նոյն օրին երթեալ պատմեաց. Եւս. քր. ՟Ա: *Նոյն օրին իսկ, իբրեւ իջուցին զնա անդր, ʼի տեսլենէ օձիցն սատակեալ իցէ. Ագաթ.: *Յետ քանի՞ աւուր ... յիւրմէն՝ նոյն օրին, յօտարէն՝ եւ ոչ բնաւ երբէք. Պիտ.: մ. ՍՈՅՆ ՕՐԻՆ. (2-0727) մ. σήμερον hodie. Այսօր, ʼի սմին աւուր. *Ոչ դադարէ այրն, թէ ոչ կատարէ (կամ եթէ ոչ կատարեսցէ) սոյնօրին զբանն. Հռութ. ՟Գ. 18:

հայերեն բառարան (Armenian dictionary). 2013.

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.