ԱՐՁԱԿ

(ի, աց.) NBH 1-0365 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 5c, 6c, 7c, 8c, 10c, 12c, 13c ա. ἁνείμενος, ἁνεώγμενος, ἅφετως , ἁπόλυτος, μαλακός եւն. solutus, dimissus, absolutus, liber, mollis եւն. (ʼի Առ Ձիգ. առձգեալ.) Լոյծ, եւ լուծեալ. որպէս Անկապ թողեալ, ազատ. թոյլ. կակուղ. *Տեսանեմ արս չորս արձակս. Դան. ՟Գ 92: *Արձակ ոտիւք եւ ձեռօք. Եղիշ. ՟Է: *Զոմանս արձակս ʼի մեքենաւոր կապոցն. Պիտ.: *Արձակք ʼի լծոյ. Նար. ՟Լ՟Գ: *Արձակ հարիւրապետն աղաչէր զկապանաւորն պօղոս. Ոսկ. գծ. *Պահէին զնոսա արձակ ʼի մէջ աղատագունդ փուշտիպան զօրացն. Բուզ. ՟Դ 53: *Բերս, եւ անբերութիւնս պտղոց. արձակ, եւ բոցակիզագոյն օդ. ամառն, ձմեռն. Փիլ. քհ. ՟Ե: *Լեզու արձակ (յն. կակուղ, մեղմ) փշրէ զոսկերս. Առակ. ՟Ի՟Ե 15: *Թէպէտ ախտիւն կապեալ էր (աեռատեսն), այլ հաւատովն արձա՛կ էր, եւ համարձակ (յն. թեւացեալ). Ոսկ. մ. ՟Բ 6: *Գինքն՝ ազատ ինչ, որʼի մեզ է, եւ արձակ՝ ոչ թողու: Ազատականօք եւ արձակ յարձակ յարձակմամբք արագ արագ յարուցեալ փոխէր զբնակութիւն. Փիլ. քհ. ՟Զ. եւ Փիլ. իմաստն.: *Արձակ բերանով (իբր անդուռն) հայհոյես. Եղիշ. ՟Բ: *Զամբաստանօղ լեզուն կարի շատ անսանձելի արձակ թողին: Գնացիւք արձակօք վարիլ եւ ազատիւք. Փիլ. նխ. ՟բ. եւ Փիլ. լին. ՟Դ 93: *Արձակ կամս ունիցին՝ լինել չարիք (կամ չարք): Մեք ոչ եմք այնչափ արձակ կամօք: Լինել բարեբարք մերով արձակ կամօք. Վեցօր. ՟Զ. ՟Է: եւ Շիր.: *Որք ոչ են յինն զինուորութեանցն, այլ արձակք են. Մխ. դտ.: *Ճանապարհ արձակ. Եփր. թագ. (անարգել. անխափան): *Մին արձակ իշխանութիւն, միւսն հնազանդ. Սեբեր. ՟Դ: *Ոմանք յարձակ աւուրս (տօնից) եւ զանապաճոյճ թանիկն յաւելուն. Եփր. պհ.: *Արձակ հաց ոչ ասացին, այլ պիղծ. Կիւրղ. թագ.: ԱՐՁԱԿ. Անփակ. անկնիք. բա՛ց. բացեալ. *Ունէր ʼի ձեռին իւրում թուղթ արձակ: Մուրհակ արձակ. Նեեմ. ՟Զ 5: Երեմ. ՟Լ՟Բ 11. 14: ԱՐՁԱԿ. Ընդարձակ. *Առեալ տախտակ մի մեծ եւ արձակ. Վրք. հց. ՟Ի՟Զ: *Քաջաց արանց է յազատ եւ յարձակ դաշտի կռուել. Պտմ. աղեքս.: յորմէ եւ Խոր ՟Գ 28: *Ի դաշտս արձակս (կամ ընդարձակս). Խոր. աշխարհ.: *որպէս եւ արձակ բանիւք ասէ երանելի վարդապետն յոհան. Նար. երգ.: *Յակովբ յաղագս արձակ սրտին բազում որդւոց հայր եղեւ. Ճ. ՟Բ.: ԱՐՁԱԿ. Հասարակ. իբրու ռամկական կամ ոչ ոտանաւոր (բան). եւ Արգոյ (օր). *Արարի զստ գեղջուկ եւ արձակ բարբառով, զի դիւրահաս լիցի ամենայն ընթերցողաց. Մխ. բժիշկ.: *Ընդէ՞ր յարձակ աւուրսն յիշատակի բարեխօսութիւն մարիամայ աստուածածնին եւ ʼի խորհրդականս ոչ: Յարձակ աւուրսն Քրիստոսեանն ոչ մատչի պատարագ. Յհ. իմ. եկեղ.: ԱՐՁԱԿ. Ազատ ʼի պահոց. ուտիք. *Նաեւ յարձակ իսկ աւուրսն ոչ յամենայնէ ճաշակել համարձակ. Սարկ. հանգ.: նխ. ԱՐՁԱԿ. նխ. Հեռի. մեկուսի. *Արձակ ʼի անկէն թիզ մի. Վստկ. ՟Ձ՟Է: մ. ԱՐՁԱԿ. ՅԱՐՁԱԿԻ. ՅԱՐՁԱԿՍ. մ. Առանց կապանաց. յազատութան. յընդարաձակի. թուլակի. անարգել. անփակ. պնրզապէս. *Լուծեալ պահեցաւ արձակ. Խոր. ՟Գ 55: *Ղակի՞չ գործիցեն արդեօք, թէ արձակ բանակիցեն. Եղիշ. ՟Դ: *Հայր լոյս միայն արձակ կոչի: Յաղագս արձակն եւ համարձակն գնալոյ՝ քաղցրանայ քեզ. Սեբեր. ՟Ժ: *Յարձակի եւ ʼի դիւրոջ էր: Յարձակի էր պօղոս, մինչ զթուղթս զայս գրեաց. Ոսկ. տիմ. եւ Ոսկ. տիտ.: *Եգիտ զդուռն ʼի բաց, եւ լոյս ʼի բանտին եւ տեսաինէ զնա յարձակի. Ճ. ՟Ա.: *Զոր երբեմն թոյլ տուեալ, եւ յարձակս կախեալ, եւ երբեմն անդրէն կորզելով, եւ յինքն ձգելով. Փիլ. իմաստն.: ԱՐՁԱԿ ԱՐՁԱԿ. Նոյն ընդ վ. Համարձակ. աղատաբար. *Այր ամենայն զօրացն հայոց ինքնակամք իւրաքանչիւր արձակ արձակ խաղային. Բուզ. ՟Դ 20: ԱՐՁԱԿ ԼԻՆԵԼ. իբր Արձակիլ. ընձիւղիլ. *Եթէ կտրես մի ոստ ʼի նոցանէ, ʼի նոյն՝ ա՛յլ ոստ արձակ լինի. Նեղոս. արծաթսիր: (տպ. արագ ելանէ): ԱՐՁԱԿ (2-1046) իբր Անպարիսպ կամ բացօթեայ. *զորս գտին յարձակ տեղիս, առին եւ գնացին. Պտմ. վր.:

հայերեն բառարան (Armenian dictionary). 2013.

Look at other dictionaries:

  • ԱՐՁԱԿՈՒՄ — (ձակի, ձակ.) NBH 1 0366 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 5c, 9c, 12c Տ. ԱՐՁԱԿԵՄ ըստ ամենայն առման. *Տեսեալ՝ թէ ոչ արձակու, յարուցեալ փախեան գաղտ: Արձա՛կ զիս (այսինքն թողացո՛), զի մեռանիմ. Վրք. հց. ձ: *Ասէր հրեշտակն՝ թէ… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱՆԱՐԳԵԼ — (ի, ից.) NBH 1 0114 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 5c, 6c, 7c, 8c, 10c, 11c ա. Չունօղ արգելս. զոր չէ մարթ արգելուլ. անխափան. ազատ. համարձակ. արձակ. ἁκώλυτος, ἅσχετος impedimenti expers, expeditus ... *Անվրէպ, բարեսէր, երագ …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԸՆԴԱՐՁԱԿ — (ի, աց.) NBH 1 0765 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 6c, 7c, 8c, 10c, 12c, 13c, 14c ա. εὑρύχωρος spaciosus, latus, amplus եւն. Արձակ ամենայնիւ ընդ ամենայն կողմն. լայն. բաց. մեծատարած. լայնարձակ, լանուարձակ. ... *Երկիր, կամ… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ՀԵՐԱՐՁԱԿ — (ի, աց.) NBH 2 0093 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 5c ա.մ. λύουσα τάς τρίχας solutis crinibus. Որ արձակ թողու զհերս գլխոյն. կամ հոլանի, որպէս լկտի կամ սգաւոր կին. արձակ հերովք. մազերը բաց ու ցրցնքած, փաչատած մազերով.… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • Дживани — У этого термина существуют и другие значения, см. Дживани (значения). Дживани (Ջիվանի) Дживани играет на …   Википедия

  • ԱԳԱՐԱԿ — (ի, աց.) NBH 1 0003 Chronological Sequence: Early classical, 8c, 10c, 11c, 12c, 13c գ. ἁγρός, ἕπαυλις ager, villa ըստ եբր. ակէլ: Գետին բացօթեայ մշակեալ, ուր արտորայք են, եւ սակաւ բնակութիւն. որ եւ Անդաստան, Անդ. արտեր. չիքթլիփ. *Ագարակն է… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱԶԱՏ — (ի, աց կամ ից.) NBH 1 0004 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 6c, 7c, 8c, 9c, 10c, 12c ա. ἑλεύθερος , liber, εὑγενής , nobilis, generosus. Նոյն եւ պրսկ. տճկ. ազատ, էզատ, ազատէ Անկախ զայլմէ, որպէս որ չէ ընդ այլով իբրեւ ծառայ.… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱԶԱՏԱԿԱՆ — (ի, աց.) NBH 1 0005 Chronological Sequence: 6c ա. ἑλεύθερος , liber Սեպհական ազատի եւ ազատութեան. եւ անվեհեր. աներկիւղ. *Ազատականօք եւ արձակ յարձակմամբք փոխէր զբնակութիւնն. Փիլ. իմաստն …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱԶԱՏԱՆԱՄ — (ացայ.) NBH 1 0005 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 6c, 7c, 8c, 11c չ. ἑλευθερόομαι , liberor Ազատ լինել. ելանել ʼի ծառայութենէ. ոչ մնալ ընդ տէրութեամբ. *Մինչ ծառայքն էիք մեղացն, ազատացեալ էիք յարդարութենէն. Հռ. ՟Զ. 20:… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱՃ — (աճք.) NBH 1 0048 Chronological Sequence: Unknown date, 12c, 14c գ. արմատ աճելոյ, որպէս աճումն. (որպէս եւ ʼի յն. լտ. աւգս. աւկ. կամ աւճ. վէճ.) *Վարս անախտական, աճ հրեշտակական, ոչ ցաւ ախտական. Գանձրն.: Առաւել որպէս աճեցեալ մասն, կամ աչք բուսոց եւ… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.