ԱՂԷՏ

(էտի կամ ետի, կամ իտի, ից, իւք կամ օք.) NBH 1-0039 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 6c, 7c, 8c, 10c, 13c, 14c գ. Աղեաց գալարումն. գորով. գութ. ցաւակցութիւն. սրտցաւութիւն. սրտի ցաւ, կսկիծ. ... *Ոչ ունին աղէտ յաղիս իւրեանց. Վրք. հց. ՟Բ: *Մանուկն տանջէր բրօք, եւ մայրն առաւելապէս աղէտօք գորովոյն. Թէոփիլ. ՟խ. մկ.: *Աւելորդ աղէտ ազգասիրութեան: Ծանիցուք զգութ աղէտից Քրիստոսի. Ոսկիփոր.: *Ճմլեցուցանեն զաղէտս կարեացն սրտին. Նար. ՟Ի՟Զ: ԱՂԷՏ. Ցաւ սրտի յանձին. կիրք եւ դառնութիւն ցաւոց. վիշտ. տառապանք. նեղութիւն եւ անձկութիւն ոգւոյ՝ հանդերձ տրտմութեամբ կամ ատելութեամբ. ցաւ, սրտնեղութիւն. ... *Այնչափ աղէտ տարակուսի էր ʼի վերայ վշտացն: Անհնարին վերջին աղէտքն (յն. ատելութիւնն) քան զառաջին սէրն. ՟Գ. Մակ. ՟Դ. 4: ՟Բ. Թագ. ՟Ժ՟Գ. 15: *Աղէտ վշտաց. Երկունք աղիտից: Ճնշեալ հեղձամղձուկ նեղութեամբ աղիտից. Պիտ.: *Տղայք աղէտիւք հրաժարեցին ʼի ծնողաց. Յհ. կթ.: *Ոչ բան ունէի, որով եւ զցաւոցն աղէտ պատմէի: Վիշտք աղէտից, խէթք մտաց. Նար.: ԱՂԷՏՍ ՎԱՐԵԼ. որպէս կրել աղէտս ինչ, վշտանալ. տխրիլ. *Աղէտս վարեալ Աղեքսանդրի՝ թէ զի՛նչ իցէ նշանակս, յղեալ կոչեաց նշանալոյծս. Պտմ. աղեքս.: ԱՂԷՏ. Ցաւալի անցք, արկածք, պատահարք. թշուառութիւն. փորձանք, ձուն, դար. ... *Զդառն մահուն ճաշակեն աղէտս: Իբրեւ ʼի մահաբեր ինչ աղիտէ սրացեալ: Անտանելի աղետիւք կրեն հիքութիւն: Սոսկալի դորայովդ աղետից տեսութեամբ. Պիտ.: *Պատմէ զանցս կրից մարդոյն ʼի ձեռն Յոբայ աղիտիցն: Կոծել զանցս անհնարին աղէտիցն. Արշ. ՟Ժ՟Զ: Յհ. կթ.: *Ի հասանել աղետին՝ առեալ եւ թաղեայ եւ այլն. Խոր. ՟Բ. 77: ԱՂԷՏ. Անհնարին չարիք, վնաս. ոճիր. ապիրատութիւն. զէն, չարութիւն. ... *Օտարոտի մի եկեալ յայլոյ տուն՝ զայնչափ մեծամեծ աղէտս գործեաց ʼի նմա. Եզնիկ.: *Ամենազան աղիտիւք տառապեցուցանէ զանձինս բնակչացն: Բովանդակ աղետիցն առիթ եւ վնասակարութեանց: Զսա ոչինչ կարաց ʼի յանդգնութեանցն բուժել աղիտից. Պիտ.: *Իմ իսկ լուեալ է զայդպիսի աղէտս ամօթալեաց. Խոր. ՟Գ. 61: Ըստ յն. ասի, նոխազերգութիւն. τραγῳδία tragoedia *Ոչ սակաւ ինչ աղէտք յայնժամ ʼի Բեթղահէմ եւ յամենայն սահմանս նորա հասին. Ոսկ. մ. ՟Ա. 9: *Որոյ ընդդէմ կալով հրէիցն՝ մեծանայր աղէտն. Նախ. ՟գ. մակ.: Իսկ Երզն. քեր. *Աղէտն ʼի քէն եղեւ չարեացʼʼ. դնի իբր միջարկ. ո՛վ աղետիցս: ա. ԱՂԷՏ. ա. Տ. ԱՂԷՏԱՒՈՐ. *Աղէ՛տ տարակոյս ապականութեան. Եփր. ել.:

հայերեն բառարան (Armenian dictionary). 2013.

Look at other dictionaries:

  • ՏԱՐԱԿՈՅՍ — (կուսի, ից.) NBH 2 0853 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 6c, 10c, 12c, 13c գ. ἁπορία inopia consilii, anxietas, quaestio ἁπόρημα dubium ἁμφισβήτησις dubitatio. եւ բայիւ ὁλιγοψυχέω, ἁθυμέω եւ այլն. Յայսկոյնս յայնկոյս… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱՂԵՏԱԿՈԾ — ( ) NBH 1 0037 Chronological Sequence: 10c, 14c ա. Ուր իցէ աղէտ եւ կոծ. ցաւագին. ողբալի. *Սկսանի ասել այսպիսի ինչ տաղս գորովալի, եւ երգս աղետակոծս. Պտմ. աղեքս.: *Աւա՛ղ անզերծ եւ վտանգալի աղետակոծ տարակուսանացս. Կեչառ.: ԱՂԵՏԱԿՈԾ (2 1042) *Ե՛կ եւ… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱՂԻՏԱՒՈՐՈՒԹԻՒՆ — ( ) NBH 1 0040 Chronological Sequence: 6c գ. Տ. ԱՂԷՏ. *Ո՛վ անհուն աղիտաւորութիւն, սահանք տրտմութեան. Պիտ …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱՂՈՒՆՔ — (ունց.) NBH 1 0043 Chronological Sequence: 6c, 13c գ. Եղեռն. եւ աղէտ. *Զհեշտ ցանկութեանցն եւ զայլոց ախտիցն զանվճար զաղէտսն. որոց իւրաքանչիւր ոք ʼի սոցանէ աղունց գործակ է. Փիլ. լին. ՟Բ. 69: *Հաւակ այնքանեացն եղեալ աղունց: Ոչ մասնաւոր ինչ գործելով… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱՆՎԱՐԺՈՒԹԻՒՆ — ( ) NBH 1 0240 Chronological Sequence: Unknown date, 6c գ. Անկրթութիւն. անուսումնութիւն. *Անվարժութիւն՝ անբաւ աղէտ: Ոյք անվարժութեամբ դերեւանան. Պիտ.: *Ո՛վ յայտնի անվարժութեանն եւ անխատութեանն. ՃՃ …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԱՒԱՂԻԿ — ( ) NBH 2 1046 Chronological Sequence: 10c Տ. ԱՒԱՂՈՒԿ. *Այն սակաւ գնդին՝ ողորմ աւաղիկ աղէտ, զաչս ʼի վեր համբարձեալ յերկինս. Նար. տաղ համբ …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԹԱԽԱՆՁԱՆՔ — (նաց.) NBH 1 0791 Chronological Sequence: Unknown date, 5c, 10c, 12c Տ. ԹԱԽԱՆՁ. ըստ ՟Ա. նշ. *Մեծաւ թախանձանօք աղաչեցին. Մամբր.: *Ի մշտադատս հեծութեանց՝ ձանձրացուցիչս թախանձանաց. Նար. ՟Հ: *Եթէ զպատուիրանս իմ պահեսջիք, մնասջիք ʼի սէր իմ. եւ ե՛ւս… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԾԱՆՐ — (նու, ու. նունք. նունց.) NBH 1 1007 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 5c, 6c, 10c, 11c, 12c, 13c, 14c ա. βαρύς gravis. Առաւելեալն կշռութեամբ. վասն որոյ դժուարաբառնալի, եւ վայրաբեր. դժուարաշարժ. հանդարտ. դանդաղ. անտանելի.… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ՄԻՆՉԵՒ — ( ) NBH 2 0277 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 6c, 8c, 14c նխ. ἅχρι, ις, μέχρι, ις, ἔως usque. Ցսահմանեալ եւ ցդիտեալ ժամանակ կամ տեղի, յայտ առնելով զեզր ինչ. ինչուան. ... *Մինչեւ յառաւօտ կամ ցառաւօտ: Մինչեւ յօրն՝ յորում, եւ …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ՈՐԴԻՈՒԹԻՒՆ — ( ) NBH 2 0529 Chronological Sequence: Unknown date, 7c, 8c, 9c, 10c, 11c, 12c գ. ὐιότης, ἠ ὐική filiatio. Որդի գոլն. վիճակ որդւոյ. որդիական իսկութիւն. գրի եւ ՈՐԴՒՈՒԹԻՒՆ. որպէս եւ Որդիոյ, իբր որդւոյ. զի Ի եւ Ւ շփոթին ի գրչաց. *Յորդիութենէն… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.